منابع طبیعی، رسانه و فرهنگسازی عمومی؛ نخستین گام در صیانت از سرمایههای ملی
منابع طبیعی، میراث مشترک نسلها و پشتوانه امنیت زیستی کشور است. صیانت از جنگلها، مراتع و حوزههای آبخیز تنها یک مأموریت اجرایی نیست؛ بلکه یک مسئولیت اجتماعی و فرهنگی است که بدون آگاهی و مشارکت عمومی تحقق نخواهد یافت. در این مسیر، رسانهها نقشی بیبدیل و راهبردی دارند.
در جهان امروز، حفاظت از منابع طبیعی صرفاً در عرصه میدان و عملیات رقم نمیخورد؛ بلکه در عرصه «روایت» نیز شکل میگیرد. هر رویداد مرتبط با جنگل، آب، خاک یا بیابان میتواند بهگونهای تفسیر شود که امیدآفرین، مسئولانه و مشارکتساز باشد، یا بالعکس، منجر به بیاعتمادی و فاصله اجتماعی گردد. از این منظر، جنگ روایتها به معنای رقابت بر سر تبیین واقعیتهاست؛ رقابتی که در آن دقت، شفافیت و انصاف رسانهای تعیینکننده است.
رسانهها با انتشار اخبار مستند و دقیق، عملاً چشم بینای جامعه در حوزه منابع طبیعی هستند. گزارشهای میدانی، تحلیلهای کارشناسی و پیگیریهای حرفهای، هم به کشف و پیشگیری از تخلفات کمک میکند و هم اقدامات حفاظتی را تقویت میسازد. در مقابل، روایتهای ناقص یا هیجانی میتواند تصویر نادرستی از واقعیتها ترسیم کرده و سرمایه اجتماعی این حوزه را تحت تأثیر قرار دهد.
فرهنگسازی عمومی نیز بدون همراهی رسانهها امکانپذیر نیست. فرهنگ کاشت و حفاظت از درخت، مصرف مسئولانه آب، توجه به ارزش خاک و مشارکت در مدیریت منابع طبیعی، از مسیر کار رسانهای مستمر، هوشمندانه و امیدبخش نهادینه میشود. روایت تلاشهای جنگلبانان، کارشناسان و جوامع محلی، امید اجتماعی را تقویت کرده و احساس مسئولیت جمعی را افزایش میدهد.
امروز بیش از هر زمان دیگر نیازمند همافزایی سه ضلع مردم، حاکمیت و رسانه هستیم. روایت درست و متوازن از چالشها و اقدامات، نه به معنای کتمان مشکلات، بلکه گامی در جهت حل آنهاست. شفافیت، پاسخگویی و گفتوگوی سازنده با رسانهها میتواند پایههای حکمرانی کارآمد در حوزه منابع طبیعی را استحکام بخشد.
هفته منابع طبیعی فرصتی است برای تجدید این همپیمانی ملی؛ همپیمانی برای آنکه در کنار حفاظت میدانی از سرمایههای طبیعی، از روایت مسئولانه و حرفهای نیز پاسداری کنیم؛ زیرا آینده منابع طبیعی، در کنار عرصههای سبز کشور، در میدان آگاهی عمومی نیز رقم میخورد.
نظر دهید