صنایع تبدیلی؛ حلقه حیاتی در زنجیره تأمین غذا و محرک توسعه پایدار کشاورزی
مدیر صنایع تبدیلی کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی استان مرکزی اظهار کرد: صنایع تبدیلی کشاورزی، حلقهای حیاتی در زنجیره تأمین مواد غذایی هستند که با فرآوری، بستهبندی و نگهداری محصولات خام کشاورزی، آنها را به کالاهایی قابل عرضه در بازار تبدیل میکنند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی وزارت جهاد کشاورزی از روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی استان مرکزی ، رضا باجلان، مدیر صنایع تبدیلی کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی استان مرکزی اظهار کرد: صنایع تبدیلی کشاورزی، حلقهای حیاتی در زنجیره تأمین مواد غذایی هستند که با فرآوری، بستهبندی و نگهداری محصولات خام کشاورزی، آنها را به کالاهایی قابل عرضه در بازار تبدیل میکنند. این صنایع نهتنها از هدررفت محصولات جلوگیری میکنند، بلکه با ایجاد ارزش افزوده و اشتغال، نقش موتور محرکه توسعه اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی بخش کشاورزی را ایفا مینمایند. بدون این صنایع، بخش قابلتوجهی از تولیدات کشاورزی به ضایعات تبدیل شده و فرصتهای اقتصادی از دست میرود.
وی با اشاره به عملکرد ششماهه نخست سال جاری، افزود: در این مدت، ۱۳ طرح نیمهتمام به بهرهبرداری رسیده که ۹ مورد از آنها در هفته دولت افتتاح شدند. این طرحها ظرفیت جذب ۸۱۳ هزار تن مواد خام کشاورزی را برای فرآوری، بستهبندی و نگهداری دارا هستند. مجموع سرمایهگذاری این طرحها بالغ بر ۱۱۰۰ میلیارد تومان بوده که تنها ۴۶ میلیارد تومان آن از اعتبارات دولتی تأمین شده و مابقی توسط بخش خصوصی فراهم آمده است.
باجلان ادامه داد: این سرمایهگذاریها زمینه اشتغال مستقیم برای ۵۶۸ نفر را فراهم کرده و گامی مؤثر در کاهش ضایعات و تقویت اقتصاد منطقه محسوب میشود. از جمله طرحهای شاخص، پروژه ملی روغنکشی از دانههای روغنی (کلزا، آفتابگردان و سویا) در منطقه ویژه اقتصادی شهر صنعتی کاوه ساوه است که با سرمایهگذاری اولیه ۷۰۰ میلیارد تومانی آغاز شد و اکنون ارزشی بالغ بر چهار هزار میلیارد تومان دارد. با تکمیل فازهای مختلف، این رقم به هشت هزار میلیارد تومان خواهد رسید.
وی تصریح کرد: برخلاف بسیاری از واحدهایی که صرفاً به تصفیه روغن خام وارداتی میپردازند، این واحد از دانههای روغنی داخلی و وارداتی روغنکشی میکند و بهعنوان بزرگترین طرح ملی در حوزه امنیت غذایی، در سفر آتی ریاستجمهوری به استان مرکزی افتتاح خواهد شد. این پروژه نهتنها به خودکفایی در تولید روغن کمک میکند، بلکه الگویی برای سایر استانها در بهرهبرداری از ظرفیتهای داخلی بهشمار میرود.
مدیر صنایع تبدیلی استان مرکزی با اشاره به چالشهای موجود، بیثباتی اقتصادی، تورم و کمبود نقدینگی را از مهمترین موانع پیشروی این صنعت دانست و گفت: افزایشهای ناگهانی و چندباره قیمت مواد اولیه، حتی واحدهای تولیدی مطرح را در تأمین نقدینگی با مشکل مواجه کرده و موجب کاهش ظرفیت تولید و اشتغال شده است. دولت نیز به دلیل محدودیتهای مالی، نتوانسته حمایت کافی از این واحدها به عمل آورد که این امر توان رقابتی آنها را در بازارهای داخلی و خارجی کاهش داده است.
وی افزود: در سال جاری، با بهرهبرداری از ۱۳ طرح جدید، تعداد واحدهای صنایع تبدیلی استان به ۴۱۶ واحد رسیده که ظرفیت جذب ۵.۸ میلیون تن مواد خام کشاورزی را دارند؛ ظرفیتی فراتر از میزان تولیدات کشاورزی استان. با این حال، به دلیل مشکلات اقتصادی، مدیریتی و ضعف در بازاریابی، این واحدها تنها با ۳۰ تا ۵۰ درصد ظرفیت اسمی خود فعالیت میکنند.
باجلان با تأکید بر اینکه این واحدها تاکنون حدود ۹ هزار شغل ایجاد کردهاند، گفت: پتانسیل واقعی اشتغالزایی این واحدها بسیار بیشتر است و در صورت رفع مشکلات نقدینگی، بیثباتی اقتصادی و کمبود انرژی، میتوانند به موتور محرکهای برای توسعه منطقه تبدیل شوند.
وی در پایان، با اشاره به ضرورت حمایتهای هدفمند، پیشنهاد کرد: دولت با ارائه معافیتهای مالیاتی، تسهیلات کمبهره و بلندمدت، نقدینگی مورد نیاز واحدهای تولیدی را تأمین کند تا از کاهش ظرفیت تولید و اشتغال جلوگیری شود. همچنین، تدوین سیاستهای اقتصادی برای کاهش نوسانات قیمت مواد اولیه ضروری است تا واحدهای تولیدی بتوانند برنامهریزی مؤثری داشته باشند.