به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت جهاد کشاورزی به نقل از سازمان شیلات، رئیس مرکز حفاظت و بازسازی ذخایر ژنتیکی ماهیان آزاد شهید باهنر کلاردشت در گفت‌وگویی اظهار کرد: عملیات ساخت این مرکز از سال ۱۳۵۸ آغاز و تا سال ۱۳۶۲ تکمیل شد و فعالیت رسمی آن با ظرفیت تولید و رهاسازی ۱۰۰ هزار قطعه بچه‌ماهی در رودخانه‌های جنوبی دریای خزر آغاز شد.

 

مازیار اکبرآبادی افزود: در سال‌های گذشته، وقوع سیلاب و آلودگی رودخانه‌ها موجب از بین رفتن مولدین و بچه‌ماهی‌ها شد و مرکز عملاً فعالیت خود را از نقطه صفر آغاز کرد.

 

وی با اشاره به ظرفیت‌ها و زیرساخت‌های این مجموعه گفت: مساحت کل مرکز حدود ۳.۷ هکتار است که از این میزان، حدود ۱۵ هزار متر مربع به حوضچه‌های پرورش اختصاص دارد و فرآیند تولید ماهیان آزاد به صورت لاین‌بندی و مرحله‌ای تا زمان رهاسازی انجام می‌شود. 

 

اکبرآبادی درباره روند تأمین مولدین دریایی بیان کرد: هر سال در فصل پاییز، با همکاری صیادان بومی منطقه، عملیات صید مولدین در رودخانه چشمه تنکابن انجام می‌شود. این ماهیان برای تخم‌ریزی از آب شور دریا وارد آب شیرین می‌شوند و پس از صید، تحت شرایط قرنطینه‌ای و امنیتی به مرکز انتقال می‌یابند.

 

وی افزود: مولدین پس از چند روز نگهداری در مرکز به مرحله نهایی رسیدگی جنسی رسیده و عملیات استحصال تخم انجام می‌شود. تخم‌ها پس از حدود ۳۵ تا ۴۰ روز به لارو و سپس بچه‌ماهی تبدیل شده و فرآیند تغذیه و انتقال مرحله‌ای آن‌ها به سالن‌های مختلف آغاز می‌شود.

 

رئیس مرکز حفاظت و بازسازی ذخائر ژنتیکی ماهیان آزاد شهید باهنر کلاردشت با اشاره به اقدامات عمرانی و اصلاحی سال ۱۴۰۴ اظهار کرد: نصب دستگاه اوزون در آب ورودی و خروجی، تکمیل سیستم بازچرخش آب و مرمت استخرها از مهم‌ترین اقدامات انجام شده بود.

 

وی ادامه داد: به دلیل سرمای شدید زمستان و دمای منفی ۱۰ تا ۱۵ درجه، بسیاری از استخرهای روباز و سرپوشیده آسیب دیده بودند که با پیگیری‌های انجام شده و جذب اعتبار از تهران، عملیات بازسازی، رنگ‌آمیزی و پوشش چندلایه اپوکسی ضدخزه اجرا شد.

 

اکبرآبادی تاکید داشت: اجرای پوشش اپوکسی علاوه بر کاهش خزه و آلودگی استخرها، موجب کاهش مصرف دارو، مواد شوینده، نیروی انسانی و پرت غذا شده و عمر مفید استخرها را تا ۳۰ الی ۴۰ سال افزایش می‌دهد.

 

وی درباره اهمیت سیستم بازچرخش آب گفت: با توجه به گل‌آلودگی شدید رودخانه در زمان انتقال بچه‌ماهی‌ها، استفاده از سیستم بازچرخش آب به یک ضرورت تبدیل شده است و اجرای کامل آن از بهار امسال آغاز می‌شود.

 

رئیس این مرکز با اشاره به منابع تأمین آب اظهار کرد: آب مورد نیاز مرکز از رودخانه سرد و یک چشمه تأمین می‌شود اما کاهش دبی چشمه و آلودگی رودخانه در فصول گردشگری مشکلات متعددی ایجاد کرده است.

 

وی افزود: برای رفع این مشکل، پروژه احداث چاه فلمن یا چاه باردار در دستور کار قرار گرفت که با جذب اعتبار و آغاز عملیات اجرایی، بخشی از وابستگی مرکز به آب رودخانه کاهش خواهد یافت.

 

اکبرآبادی تصریح کرد: این چاه با قطر دو متر و عمق هشت متر، به همراه چهار کانال زیر بستر رودخانه، حدود ۳۰ لیتر آب خالص تأمین می‌کند و نقش مهمی در پایداری تولید و کاهش خطر آلودگی خواهد داشت. 

 

وی یکی از مهم‌ترین چالش‌های مرکز را بیماری‌های ویروسی دانست و گفت: در سال‌های گذشته ورود تخم‌های آلوده و انتقال ویروس از طریق رودخانه، موجب قرنطینه دوساله دامپزشکی و توقف فعالیت مرکز شد.

 

رئیس مرکز حفاظت و بازسازی ذخائر ژنتیکی ماهیان آزاد شهید باهنر کلاردشت افزود: اجرای پروژه چاه فلمن و کاهش وابستگی به آب رودخانه، گام مهمی در کنترل بیماری‌ها و حفظ بهداشت مجموعه محسوب می‌شود.

 

وی درباره وضعیت مولدین مرکز اظهار کرد: علاوه بر تأمین مولدین از دریا، طی سال‌های اخیر برنامه به‌گزینی داخلی نیز اجرا شده و اکنون حدود ۲۱۰۰ قطعه مولد داخلی با وزن ۷۰۰ گرم تا ۱.۵ کیلوگرم در مرکز نگهداری می‌شود.

 

اکبرآبادی افزود: ارتقای تغذیه مولدین با استفاده از غذای حاوی استاکسانتین، مولتی‌ویتامین و داروهای گیاهی و شیمیایی، موجب بهبود کیفیت تخم‌ها و افزایش بقای لاروها شده است.

 

وی با اشاره به برنامه همکاری با پرورش‌ دهندگان قفسه‌ای دریایی گفت: در قالب این طرح، مولدین پرورشی پس از چند ماه نگهداری در آب شور، به آب شیرین منتقل شده و نتایج تکثیر آن‌ها با مولدین وحشی مقایسه خواهد شد تا اثر شوری آب بر رسیدگی جنسی ماهیان بررسی شود.

 

رئیس مرکز حفاظت و بازسازی ذخائر ژنتیکی ماهیان آزاد شهید باهنر کلاردشت درباره برنامه توسعه پنج‌ساله مرکز اظهار کرد: هدف‌گذاری برنامه هفتم توسعه، تولید ۷۵۰ هزار قطعه بچه‌ماهی است که امیدواریم با تکمیل زیرساخت‌ها و تأمین آب پایدار، در سال آینده محقق شود.

 

وی کمبود نیروی انسانی را مهم‌ترین چالش مرکز عنوان کرد و افزود: تعداد نیروهای مرکز از بیش از ۵۰ نفر در گذشته به ۱۶ نفر کاهش یافته و این میزان برای مدیریت ۴۴ استخر کافی نیست.

 

اکبرآبادی تاکید داشت: مرکز به نیروی متخصص، به‌ویژه دامپزشک ثابت نیاز دارد تا کنترل بیماری‌ها و انجام آزمایش‌های تخصصی در داخل مجموعه انجام شود.

 

وی در بخش دیگری از سخنان خود به برنامه احیای ماهی خال‌قرمز اشاره کرد و گفت: با هماهنگی محیط زیست، فرمانداری و شیلات، برنامه پرورش آزمایشی ماهی خال‌قرمز در کنار ماهیان آزاد در دست پیگیری است.

 

رئیس مرکز حفاظت و بازسازی ذخائر ژنتیکی ماهیان آزاد شهید باهنر کلاردشت افزود: در گذشته رودخانه‌های منطقه زیستگاه اصلی ماهیان خال‌قرمز بودند اما اکنون این گونه به شدت کاهش یافته و هدف ما بازسازی ذخایر آن در رودخانه‌های مستعد است.

 

وی خاطرنشان کرد: فضای لازم برای اجرای این طرح در مرکز وجود دارد و در صورت تأمین مولدین، عملیات تکثیر و رهاسازی آزمایشی انجام خواهد شد.