سامانههای نوین؛ راهکاری برای صرفهجویی آب و افزایش بهرهوری در خراسان جنوبی
رئیس سازمان جهادکشاورزی خراسان جنوبی با اشاره به اثرات اجرای سامانههای نوین آبیاری گفت: اجرای سامانههای آبیاری تحت فشار سالانه حدود ۴۴۰۰ مترمکعب و سامانههای کمفشار حدود ۱۵۰۰ مترمکعب صرفهجویی آب در هر هکتار به همراه دارد.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی وزارت جهادکشاورزی و به نقل از روابط عمومی سازمان جهادکشاورزی خراسان جنوبی، محسن اسفندیاری گفت: کاهش تلفات انتقال و توزیع آب، توزیع یکنواخت رطوبت، کاهش تبخیر و نفوذ غیرمفید و افزایش راندمان کاربرد آب از مهمترین دلایل این صرفهجویی است.
رئیس سازمان جهادکشاورزی خراسان جنوبی تصریح کرد: این سامانهها علاوه بر کاهش مصرف آب، موجب افزایش عملکرد تولید در واحد سطح، بهبود کیفیت محصولات و کاهش هزینههای جانبی از جمله نیروی کار، مصرف انرژی، کود و کنترل علفهای هرز شدهاند.
وی خاطرنشان کرد: میزان اثرگذاری سامانههای نوین بسته به نوع محصول، کیفیت اجرا و شرایط مزرعه متفاوت است، اما آبیاری قطرهای در مقایسه با سایر روشها، بیشترین تأثیر را در افزایش بهرهوری دارد.
اسفندیاری با بیان اینکه توسعه سامانههای نوین آبیاری بهطور مستقیم درآمد کشاورزان را افزایش داده است، اظهار کرد: این افزایش درآمد از طریق رشد عملکرد، کاهش هزینههای تولید و ارتقای کیفیت محصول محقق میشود.
وی افزود: در محصولات باغی بهویژه پسته، کنترل دقیق رطوبت و شوری موجب افزایش کیفیت مغز و پوست پسته شده و ارزش اقتصادی آن را در بازارهای صادراتی افزایش داده است.
رئیس سازمان جهادکشاورزی خراسان جنوبی ادامه داد: در زرشک، زیتون، زعفران و گیاهان دارویی نیز مدیریت دقیق آبیاری، علاوه بر افزایش عملکرد، کیفیت محصول و ارزش افزوده آن را ارتقا داده است.
وی بیان کرد: در محصولات زراعی مانند غلات و علوفه نیز هرچند افزایش کیفیت ظاهری کمتر است، اما کاهش هزینههای تولید، مدیریت بهتر آب و افزایش بهرهوری موجب پایداری بیشتر درآمد کشاورزان شده است.
اسفندیاری با اشاره به برنامههای آینده جهاد کشاورزی برای مدیریت منابع آب گفت: با توجه به افت سطح آبهای زیرزمینی و تغییرات اقلیمی، رویکرد توسعه از افزایش سطح زیر کشت به افزایش بهرهوری در اراضی موجود تغییر کرده است.
وی افزود: توسعه سامانههای آبیاری هوشمند، استفاده از سنسورهای رطوبت و شوری خاک، اینترنت اشیا، هوش مصنوعی، کنترل از راه دور تجهیزات، بهرهگیری از دادههای هواشناسی، تصاویر ماهوارهای و پهپادها از مهمترین برنامههای پیشرو برای مدیریت دقیق مصرف آب است.
رئیس سازمان جهادکشاورزی خراسان جنوبی همچنین از توسعه آبیاری زیرسطحی، ارتقای کیفیت آب، استفاده از پسابهای تصفیهشده، ارائه مشاورههای فنی، آموزش کشاورزان و ترویج کشاورزی دقیق بهعنوان دیگر برنامههای این سازمان یاد کرد.
وی تأکید کرد: در آینده حمایتها بیش از گذشته بر مبنای میزان واقعی صرفهجویی در مصرف آب و افزایش عملکرد خواهد بود تا منابع محدود آبی با بیشترین بهرهوری مورد استفاده قرار گیرد.
اسفندیاری در پایان با توصیه به کشاورزانی که همچنان از روشهای سنتی استفاده میکنند، گفت: امروز تغییر روش آبیاری دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی برای تداوم فعالیت کشاورزی است؛ زیرا با ادامه کاهش منابع آب، تنها کشاورزی مبتنی بر مدیریت دقیق مصرف آب میتواند پایداری تولید و درآمد را تضمین کند.