دامپزشکی؛ دژ مستحکم سلامت عمومی و دیدهبان هوشمند امنیت زیستی کشور
سرپرست معاونت بهداشتی، پیشگیری و ایمنی غذایی در سمینار «روز جهانی زئونوزها»، تحقق سلامت پایدار را در گرو اجرای الگوی «سلامت واحد» و همافزایی دستگاهها برای مقابله با تهدیدهای نوین زیستی دانست.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی وزارت جهاد کشاورزی به نقل از روابط عمومی سازمان دامپزشکی کشور، سمینار و وبینار تخصصی روز جهانی زئونوزها با حضور جان جبور (Jean Jabbour) نماینده مقیم سازمان جهانی بهداشت، مدیران ارشد وزارت بهداشت، سازمان دامپزشکی، سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت کشور و جمعی از متخصصان و مقامات کشوری در دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار شد.
محمدباقر مقدس سرپرست معاونت بهداشتی سازمان دامپزشکی کشور در این گردهمایی علمی، کنترل بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان را اولویت ناگسستنی دامپزشکی دانست و تصریح کرد: دامپزشکی فراتر از یک نهاد نظارتی بر محصولات پروتئینی، خط مقدم دفاع از امنیت زیستی و سلامت عمومی است. کنترل بیماریهای استراتژیک نوپدید و بازپدید، پیشگیری از مقاومتهای آنتیبیوتیکی و مهار کانونهای بیماریزا، نقشی تعیینکننده در کاهش بار بیماریها دارد که می تواند بر هزینه های سلامت جامعه کنترل داشته باشد.
وی با اشاره به موقعیت جغرافیایی ایران در کریدور پرخطر بیماریهای مشترک، بر ضرورت ارتقای سازوکارهای پایش و پاسخ سریع تأکید کرد و افزود: هوشیاری در برابر پاتوژنهای زئونوز، تنها به مباحث طبیعی محدود نمیشود؛ احتمال بهرهگیری از عوامل بیماریزا در جنگهای بیولوژیک، دامپزشکی را به یکی از ارکان اصلی پدافند غیرعامل کشور تبدیل کرده است و ما باید با دیدبانی هوشمند، هرگونه تحرک غیرعادی در جمعیتهای دامی و حیاتوحش را رصد و تحلیل کنیم.
سرپرست معاونت بهداشتی سازمان دامپزشکی کشور، رصد ژنومیک ویروسها بهویژه آنفلوانزای فوقحاد پرندگان (H5N1) را از الزامات پاسخ به تهدیدهای آینده برشمرد و گفت: ایجاد بیوبانک ملی برای حفظ سویههای بومی و ذخیرهسازی راهبردی واکسنهای اگزوتیک، برای مقابله با اپیدمیهای غیرمنتظره حیاتی است که در همین راستا، توسعه پژوهشهای واکسنسازی و بهرهگیری از توان شرکتهای دانشبنیان در حوزههای بیوتکنولوژی، بیوانفورماتیک و نانوتکنولوژی، اولویت عملیاتی سازمان است.
مقدس با تأکید بر تغییر الگوهای انتقال بیماری، اظهار داشت: گستره تعاملات انسانی با منابع پروتئینی و حیاتوحش تغییر کرده است و امروزه مخاطرات صرفاً محدود به دامداریهای سنتی نیست؛ بلکه تمامی زنجیرههای تأمین مواد غذایی، از کشتارگاههای صنعتی تا صنایع بستهبندی، محیطبانان در حیاتوحش و حتی جوامع شهری در تماس با حیوانات خانگی، در دایره مراقبتهای ما قرار می گیرند و این پیچیدگی، بازنگری مستمر در برنامههای آموزشی و پروتکلهای نظارتی را اجتنابناپذیر میکند.
وی در پایان، تحقق رسیدن به سلامت واحد (One Health) را مرهون سه رکن اصلی انسان، حیوان و محیط زیست دانست و افزود: این سه رکن مانند حلقه های زنجیر به یکدیگر گره خورده اند که سازمان دامپزشکی آمادگی کامل دارد تا با اشتراکگذاری دادههای کلان (Big Data) و همکاریهای بینبخشی با وزارت بهداشت و دیگر نهادهای مسئول، نظام پیشگیری از بیماریها را به سطحی از تابآوری برساند که تهدیدها پیش از تبدیلشدن به بحرانهای ملی، مهار شوند.
در این سمینار بر ضرورت توسعه همکاریهای میانبخشی، تأمین بودجههای پایدار برای زیرساختهای آزمایشگاهی و تدوین پروتکلهای مشترک برای مواجهه با پاندمیهای احتمالی تأکید شد.