کشاورزی کردستان گام بسوی مدرنیته
استان کردستان با داشتن آب و هوای مناسب، خاک غنی، نیروی انسانی توانمند و کارآمد به یکی از مناطق مستعد توسعه بخش کشاورزی در کشور تبدیل شده است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی وزارت جهاد کشاورزی به نقل از روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی استان کردستان ، کردستان استانی کشاورزی است که در چهار دهه از عمر پر برکت نظام
جمهوری اسلامی با تامین برخی زیرساخت های مورد نیاز از سمت فعالیت های سنتی
به سوی مدرنیته حرکت کرده تا با پوست اندازی ظرفیت های خود به تجلی
برساند.
جمهوری اسلامی با تامین برخی زیرساخت های مورد نیاز از سمت فعالیت های سنتی
به سوی مدرنیته حرکت کرده تا با پوست اندازی ظرفیت های خود به تجلی
برساند.
این استان دارای یک میلیون و 200 هزار هکتار اراضی کشاورزی و حدود 3٫1
میلیون راس دام با 123 هزار بهره بردار است که سالانه قادر به تولید حدود 2
میلیون و 900 هزار تن انواع محصولات زراعی، باغی و دامی هستند.
کشاورزی کردستان در چهار دهه گذشته با اتکا بر مولفه های مختلف از جمله
توجه به بهرهوری و کارآمدی، تشخیص صحیح پتانسیل های این حوزه، استمرار و
تقویت ارتباط سالم و سازنده دستگاه های متولی با تولید کنندگان، اجرای
سیاست ها و طرح های متعدد از کشاورزی غالب سنتی به سمت مدرنیته حرکت کرده
است.
کشاورزی در این دوران با اتکا به این ویژگی ها توانسته علاوه بر اینکه نقش
خود را در زمینه های مختلف غذایی و اقتصادی کشور به خوبی ایفا کند به سمت
مدرنیته شدن فعالیت های بهره برداران نیز حرکت کرده باشد.
بخش کشاورزی از مهمترین و استراتژیک ترین بخشهای اقتصادی کشور است که
امنیت غذایی جامعه به آن وابسته میباشد نگاهی به دستاوردهای انقلاب اسلامی
در حوزه کشاورزی با بررسی شرایط و اوضاع کشاورزی ایران قبل از انقلاب و
مقایسه آن با چهار دهه پس از انقلاب گویای بسیاری از حقایق است بدون شک
دستیابی به عمق برکات انقلاب اسلامی در ایران زمانی قابل لمس است که
مقایسهای بین شرایط کشاورزی کشور در دوران قبل و بعد از انقلاب اسلامی در
طول این چهار دهه داشته باشیم
اصلاحات ارضی صورت گرفته توسط شاه از سال 1341 که همراه با برخی تبلیغات
صورت گرفت بخش اعظمی از کشاورزی ایران از بین رفت و با تکه تکه شدن کشاورزی
ایران، واردات محصولات آمریکایی به ایران بسیار زیاد شد.
در همین دوران که بیش از 70 درصد محصولات کشاورزی ایران از خارج وارد
میشد و محصولات استراتژیکی مانند؛ گندم و برنج وابسته به خارج بود.
نمونهای از اصلاحات ارضی بود که باعث از بین رفتن تولید کشاورزی در ایران
شد.
کشاورزی قبل از انقلاب در کشور
با توجه به اینکه تا قبل از انقلاب، کشاورزی معیشتی رایج بود و تا دهه 40
نیمی از اراضی کشاورزی در اختیار مالکان بزرگ، خوانین و حاکمان بود که
تنها بخش کوچکی از اراضی کشاورزی در اختیار کشاورزان خرده مالک بود و
کشاورزانی که بنیه مالی نداشتند تا زمان اصلاحات ارضی در کشت و صنعت ها
مشغول به فعالیت بودند.
بررسی ها نشان می دهد رژیم پهلوی در دهه 40 با استراتژی نادرست خود که تحت
عنوان اصلاحات ارضی از آن یاد می شد باعث بیمار شدن اقتصاد ایران شده بود
که نشانه های این بیماری را در عرصه های مختلف اقتصاد می توانستیم به وضوح
مشاهده کنیم.
با توجه به اینکه اصلاحات ارضی صورت گرفته توسط حکومت طاغوت در دهه 40 که
همراه با برخی تبلیغات صورت گرفت بخش اعظمی از کشاورزی ایران از بین رفت و
با تکه تکه شدن کشاورزی ایران، واردات محصولات آمریکایی به ایران بسیار
زیاد شد.
در آن دوران که بیش از 70 درصد محصولات کشاورزی ایران، از خارج وارد میشد
و محصولات استراتژیکی مانند؛ گندم و برنج وابسته به خارج بود. نمونهای از
اصلاحات ارضی به از بین رفتن تولید کشاورزی ایران منجر شد.
محمد فلاحی یکی از کشاورزان دهگلانی با بیان
وضعیت کشاورزی قبل از انقلاب در زمان حکومت ستم شاهی اظهار داشت: به غیر از
خرده مالکان و خوانین کشاورز به مانند کارگر در اختیار مالک بود و اختیاری
از خود نداشت و کشاورزی بعد از برداشت گندم به 5 قسمت تقسیم می شد که یک
قسمت محصول و در آمد کشاورز باید به مالک یا خان آن روستا پرداخت می شد.
علی امیری دیگر کشاورز دهگلانی گفت: در زمان قبل از انقلاب در منطقه یک
چاه کشاورزی وجود نداشت آلان در اکثر روستاهای شهرستان چاههای عمیق و نیمه
عمیق وجود دارد و در قبل از انقلاب کشاورزی به صورت بسیار سنتی و ابتدایی
بود اما آلان کشاورزی مکانیزه شده و کشاورز علاوه برمصرف خود حدود 50 الی
100 تن و حتی بیشتر گندم مازاد برمصرف را به فروش میرساند.
حاج محمد رشیدی یکی دیگر از کشاورز دهگلانی بیان داشت: وضعیت کشاورزی بعد
از انقلاب با زمان قبل از انقلاب به صورت صد در صد تغییر و پیشرفت کرده است
امروز کشاورزی در شهرستان دهگلان به صورت کاملا مکانیزه شده و آبیاری
بارانی و قطره ای شده است.
وی افزود: در زمان حکومت ستم شاهی کل روستا متعلق به مالک یا خان روستا
بود و کشاورز از خود اختیاری نداشت و در هنگام برداشت گندم باید یک پنجم
محصول به مالک تعلق می گرفت و کشاورز حق اعتراض نداشت که در صورت اعتراض
توسط مالک مجبور به ترک روستا می شد.
این کشاورز دهگلانی بیان داشت: بعد از پیروزی انقلاب به دستور امام خمینی
کسانی که فاقد زمین کشاورزی بودند زمینهای به زور گرفته شده مالک را به
آنان اهدا نمودند و خوش نشینان بدون زمین هم صاحب زمین و کشاورزی شدند که
از برکت امام و از برکت نظام اسلامی و انقلاب مستضعفین بود
کشاورزی بعد از انقلاب در کشور
بعد از پیروزی انقلاب اسلامی بیش از 90 درصد محصولات کشاورزی در داخل کشور تولید میشود.
طی 4 دههای که از عمر انقلاب اسلامی میگذرد کشور ایران اسلامی در بسیاری
از بخش های مختلف کشاورزی از جمله تولید گندم و دیگر محصولات مورد نیاز و
اساسی نه تنها به خودکفایی رسیده، بلکه به کشور صادر کننده هم تبدیل شده
است.
بخش کشاورزی همواره یکی از بخشهای اقتصادی مورد توجه مسئولان پس از پیروزی
انقلاب اسلامی و به دنبال تاکیدات بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی مبنی بر
ضرورت خودکفایی کشور در زمینه محصولات استراتژیک نظیر گندم، برنج و دیگر
محصولات مورد نیاز حرکتهای قابل توجهی در راستای تولید این محصولات صورت
گرفت.
نگاهی به شرایط اقتصادی کشور قبل و بعد از انقلاب اسلامی
انقلاب اسلامی در سال های اولیه اهدافی مانند رشد و توسعه پایدار اقتصادی
با محوریت بخش کشاورزی، تربیت نیروی انسانی، استفاده بهینه از منابع طبیعی
کشور و تلاش در جهت تحقق عدالت اجتماعی را دنبال کرد و توانست در پایان
برنامه های پیش بینی شده به رشد قابل توجهی در برنامه های توسعه دست یابد.
کردستان 227 کیلومتر مرز مشترک با کشور عراق دارد و دارای مرز رسمی و بین
المللی باشماق و بازارچه سیرانبند بانه است براساس این ظرفیت سالانه حجم
زیادی از محصولات و کالاهای مختلف از گمرکات این استان به خارج کشور صادر
می شود.
25 تا 30 درصد محصولات کشاورزی تولید شده در استان هم سال گذشته از این
طریق به خارج کشور صادر شده و با توجه به ظرفیت های ایجاد شده در بخش صنایع
تبدیلی و بسته بندی امسال پیش بینی شده این میزان صادرات به 40 درصد
افزایش پیدا کند.
محصولات کشاورزی استان از لحاظ کمی و کیفی در حد مطلوبی قرار دارد و این مهم از دلایل موثر در افزایش صادرات آن است.
این میزان کالای صادر شده در بخش کشاورزی استان معادل 25 تا 30 درصد محصولات تولید شده در این بخش است.
ظرفیت های کشاورزی کردستان با توجه به استعدادها و توانمندی ها و تولیدات
این بخش بر همگان آشکار شده و در یک دهه اخیر تولید در تمام زیربخش های
کشاورزی استان رشد قابل توجهی داشته است به گونه ای که در تولید بسیاری از
محصولات باغی، زراعی، دام و طیور حائز رتبه های برتر کشوری شده است.
اگر در گذشته افزایش عملکرد و تولید دغدغه متولیان و کشاورزان بود امروزه
بدست آوردن بازار عرضه محصولات هم در داخل و هم خارج کشور به مطالبه بهره
برداران کشاورزی استان تبدیل شده است که امید می رود سازمان جهاد کشاورزی
استان با برنامه مناسب در راستای تحقق این مطالبه هم بهره برداران را یاری
دهد.
کردستان علاوه بر تولید محصولات زراعی و باغی، در زمینه تولید دام، طیور و
شیلات هم پتانسیل های فراوانی دارد و براساس این توانمندی ها است که از
کشاورزی به عنوان محور توسعه این منطقه نام برده می شود.