«نوسانات اقلیمی» چالش اصلی تولیدات کشاورزی
مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی، گفت: با وجود افزایش ۷۵ درصدی بارشها نسبت به سال گذشته، توزیع نامتوازن بارندگی در فصول پاییز و زمستان و همچنین ثبت دمای ۱.۵ تا ۲.۳ درجه سانتیگراد بالاتر از حد نرمال در اکثر ماهها، از چالشهای جدی تولیدات کشاورزی در سال جاری محسوب میشود.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی وزرات جهاد کشاورزی به نقل از روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی استان مرکزی ،فرامک عزیزکریمی مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزرات جهاد کشاورزی در نشست تخصصی معاونان بهبود تولیدات گیاهی و مدیران زراعت کشور در اراک با ارائه تحلیل آماری از وضعیت بارشها افزود: با توجه به قرارگیری ایران در کمربند خشکی جهان، توجه به نوسانات اقلیمی و عدم تکیه بر بارشهای گذرا، در برنامهریزیهای کشاورزی بیش از پیش مورد تاکید است.
وی با اشاره به وضعیت منابع آبی کشور گفت: حجم آب موجود در مخازن سدها به ۳۴ میلیارد مترمکعب رسیده است که نسبت به سال گذشته شاهد بهبود ۸۰ درصدی هستیم، همچنین خروجی سدها نیز با ۲۰ درصد افزایش نسبت به سال جاری، در سطح مدیریتشده قرار دارد.
مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی در بخش دیگری از سخنان خود با بررسی وضعیت جهانی تولید گندم، به آمارهای تولید و سطح زیر کشت در جهان پرداخت و عنوان کرد: سطح زیر کشت گندم در جهان حدود ۲۲۰ میلیون هکتار و میزان تولید آن به ۸۰۰ میلیون تن رسیده است و هند، روسیه، چین و آمریکا از جمله کشورهای پیشرو در سطح زیر کشت هستند.
عزیزکریمی با اشاره به روند خرید تضمینی گندم در کشور، بر لزوم برنامهریزی کارشناسی بر اساس دادههای اقلیمی و آمارهای دقیق تولید تاکید کرد.
وی با اشاره به چالشهای پیش روی تولیدکنندگان، از تاثیر انتظارات تورمی و مشکلات نقدینگی بر روند تحویل گندم به مراکز خرید خبر داد.
مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی اظهار کرد: از موانع اصلی در فرآیند جمعآوری گندم، تاخیر در پرداخت وجه به کشاورزان و قیمت بالای جو به عنوان نهاده دامی است، این مسئله باعث شده تا برخی از کشاورزان به جای تحویل گندم، آن را در انبار نگهداری کرده یا به واحدهای دامداری بفروشند که این امر از نظر اقتصادی برای آنها توجیهپذیر است.
عزیزکریمی با انتقاد از نبود توجه کافی برخی از مسئولان به واقعیتهای میدانی، بر ضرورت انتقال دقیق چالشهایی نظیر کمبود سوخت، محدودیتهای برقی و هزینههای تولید به سطوح تصمیمگیرنده تاکید کرد.
وی افزود: با وجود محدودیتهای شدید در تامین سوخت و برق، مدیریت زراعت توانسته با مدیریت منابع آب و بهینهسازی مصرف، امنیت غذایی کشور را در سطح مطلوب حفظ کند.
مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی، بر لزوم یکپارچگی دادههای آماری میان سطوح مختلف مدیریتی تاکید کرد و خواستار همسانسازی گزارشهای هفتگی با آمارهای نهایی شد تا از اختلاف در پهنههای زراعی جلوگیری شود.
عزیز کریمی با اشاره به سیاست جدید قیمتگذاری، از افزایش ۱۰ درصدی قیمت گندم دوم نسبت به گندم نان خبر داد.
وی اظهار کرد: هدف از این سیاست، ایجاد ارزش افزوده برای کشاورز است، با این حال، باید دقت شود که این افزایش قیمت بهطور دقیق و بر اساس سطح زیر کشت واقعی، به بهرهبرداران منتقل شود که از پتانسیل تولید محصولات با کاربرد خاص مانند درم استفاده حداکثری شود.
وی با اشاره به کاهش سطح زیر کشت جو در سطح جهان، از افت تولید این محصول در کشور و تاثیر آن بر بازار نهادههای دامی ابراز نگرانی کرد.
مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی با بیان اینکه سطح کشت جو در جهان از حدود ۱۰ میلیون هکتار به ۴۴ میلیون هکتار رسیده و تولید آن نیز از ۷۰ میلیون تن به ۱۴۰ میلیون تن افزایش یافته است، افزود: متاسفانه در ایران، افت قابل توجهی در تولید جو داشتهایم که این موضوع، بازار نهادههای دامی را تحت تاثیر قرار داده است.
عزیزکریمی با اشاره به دوران استفاده از ارز ترجیحی برای واردات جو و ذرت، این سیاست را عامل نابودی تولید داخلی و از بین رفتن انگیزه کشاورزان برای کشت این محصول دانست و گفت: سالها با واردات این نهادهها با ارز ارزان قیمت، تولید داخلی جو با چالش جدی مواجه شد و کشاورزان انگیزه خود را برای کشت از دست دادند.
وی ابراز امیدواری کرد که با اجرای طرح جراحی اقتصادی و بازگشت کشاورزان به چرخه تولید، وضعیت تولید جو بهبود یابد.
مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به بهرهوری بالای روش کشت سیلویی، در مصرف آب و تامین علوفه در فصول کمبود، اظهار کرد: استفاده از این روش کشت، حتی برای محصولاتی نظیر جو و تریتیکاله، با مصرف کمترین میزان آب (کمتر از ۳۰۰۰ متر مکعب در هکتار)، علوفه مورد نیاز را در زمانی تامین میکند که محصولات دیگر در دسترس نیستند.
عزیزکریمی افزود: این روش، به ویژه در فصول پاییز و زمستان که تبخیر کم است، میتواند راهگشای تامین پایدار علوفه برای دامداران باشد.
وی با اشاره به افزایش ۱۰ درصدی قیمت بذر گندم دوم، بر لزوم توجه به آمارهای دقیق در مزارع و توافقی بودن قیمت خرید بذر برای ایجاد قدرت مانور بیشتر در دست کشاورزان تاکید کرد.
مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی همچنین اظهار کرد: لوبیا به عنوان محصول کمبازده از نظر بهرهوری آب است که برای بهبود بهرهوری، طرحهایی با تکیه بر مدیریت دقیق کشت، ماشینآلات، کنترل آفات و انتخاب ارقام مناسب اجرا شده است و برنامه تولید در چارچوب افزایش عملکرد و اصلاح الگوی آبیاری و زمانبندی مصرف آب در دستور کار قرار دارد.
عزیز کریمی با تاکید بر توسعه آبیاری نوین، اظهار کرد: سهم آبیاریهای سنتی در حال کاهش و روشهای نوین در حال افزایش است و در این چارچوب، کاهش اتلاف آب و افزایش بهرهوری به عنوان شرط اصلی تحقق افزایش عملکرد در محصولات زراعی مطرح شد.
تمرکز بر بهرهوری در تولید ذرت و تنوعبخشی به محصولات کمآببر
مدیرکل دفتر غلات وزارت جهاد کشاورزی با تاکید بر تغییر رویکردها در تولید نهادههای دامی، اظهارکرد: باتوجه به نیاز سالانه ۱۵ تا ۱۷ میلیون تنی کشور به ذرت، توسعه کشت این محصول با تکیه بر روشهای نوین آبیاری و کشتهای مستقیم (کفکار) که مصرف آب را به نصف کاهش میدهد، در اولویت برنامههای امسال قرار دارد.
عزیزکریمی افزود: اقتصاد کشاورزی محرک اصلی تغییرات است، بنابراین با هماهنگی معاونت آب و خاک، طرح احیای مزارع و بهرهگیری از آبیاریهای هوشمند با تأمین اعتبارات مربوطه آغاز شده است.
وی عنوان کرد: تولید میکس علوفهای (ترکیبی) برای نخستین بار در کشور انجام شده است، این فرمولاسیونهای اختصاصی که بر اساس نیازهای تغذیهای متفاوت (دام شیری و دام گوشتی) طراحی شدهاند، گامی مهم در مدیریت نهادهها محسوب میشود.
مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی ادامه داد: عملکرد علوفه در این مزارع نمونه با استفاده از آب سبز (نزولات جوی) و مدیریت صحیح، به نتایج چشمگیری دست یافته است که پتانسیل بالای اراضی دیم کشور را برای افزایش تولید علوفه نشان میدهد.
عزیزکریمی بر لزوم تقویت مزارع الگویی و تکثیری تحت نظارت مؤسسات تحقیقاتی تاکیدکرد و گفت: نیاز است مدیران استانی با تسریع در اجرای برنامهها و پایش دقیق مزارع، نتایج این فعالیتهای علمی و فنی را برای بهرهبرداران و مسئولان محلی ملموس کنند تا روند توسعه کشتهای مکانیزه و کمآببر با شتاب بیشتری ادامه یابد.
وی اظهار کرد: در یک بازه پنجساله، بیش از هشت هزار میلیارد ریال تسهیلات ویژه به حدود هشت هزار کشاورز اختصاص یافت که منجر به افزایش قابل توجه درآمد تولیدکنندگان شد.
مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به ارزش افزوده ایجاد شده در این طرحها، اظهار کرد: این اقدامات نه تنها باعث افزایش درآمد کشاورزان شد، بلکه با مدیریت صحیح و سهمیهبندی منابع، از هدررفت حجم عظیمی از آب (معادل ۲۴ میلیارد مترمکعب) جلوگیری کرد.
به گزارش ایرنا، در این نشست همچنین کاهش تولید بذر برخی محصولات از جمله بذر گندم و ضرورت پیگیری اقدامات اصلاحی در مراکز آموزشی و انتقال تجارب به استانها مورد اشاره قرار گرفت و بر اجرای برنامههای آموزشی و فراهمسازی زمینه بازدید مسئولان و کارشناسان از نزدیک تاکید شد که راهکارهای تغذیه، آزمونهای مربوط به ارقام و روشهای مبارزه با آفات در سطح مزارع ملموستر شود.
از دیگر محورهای مطرحشده در این نشست، ضرورت توسعه و ترویج روشهای کارآمد در کشت برنج، از جمله خشککاری و بهرهگیری از راهکارهای مبارزه بیولوژیک بود، موضوعی که گفته شد میتواند در تصمیمگیریهای مدیریتی مورد توجه قرار گیرد و صرفا محدود به نگاههای غیرتخصصی نباشد.
همچنین در خصوص وضعیت حبوبات نیز گزارشهایی ارائه و بر تولید داخلی و مدیریت بازار تاکید شد و بیان شد که با وجود اینکه برخی محصولات مانند عدس و نخود در مقاطعی نیاز به واردات دارند، هدفگذاری برای افزایش تولید و خودکفایی در محصولات داخلی دنبال میشود.
یکی از مباحث علمی و فنی برجسته در این نشست، پیشرفتهای حاصل شده در حوزه مبارزه بیولوژیک با آفات بود، گزارشها نشان داد که استفاده از روشهای طبیعی و رهاسازی عوامل بیولوژیک، تحول بزرگی در کنترل آفات ایجاد کرده است و در این خصوص به تجربه موفق رهاسازی زنبور برانکوس برای کنترل آفات در محصولات سویا اشاره شد که نشاندهنده گذار از روشهای سنتی و شیمیایی به سمت مدیریت پایدار و زیستمحیطی است.