انجام کشت دوم الگویی گندم برای نخستین بار در خراسان جنوبی
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان خراسان جنوبی
از انجام کشت دوم گندم به صورت الگویی در استان خبر داد و گفت: برای اولین بار در کشور،
خراسان جنوبی به تجربه موفق کشت دوم گندم در سال دست یافت که به شرط نتیجهبخش بودن،
در برنامه ترویج قرار خواهد گرفت.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی وزارت جهادکشاورزی به نقل از روابط عمومی
سازمان جهادکشاورزی خراسان جنوبی، مهدی عصمتیپور با بیان این که این کار همچون کشت
دوم برنج انجام خواهد شد، اضافه کرد: البته کشت دوم برنج گرانتر از کشت اول بوده ولی
کشت اول و دوم گندم تفاوت قیمت چندانی نداشته و مقرون به صرفه است.
وی به دیگر طرحهای این معاونت در حوزه بهبود تولیدات گندم اشاره کرد
و افزود: معرفی ارقام سازگار با شرایط هر شهرستان، انجام طرحهای تغذیهای همچون محلولپاشی
و تکثیر بذر از اقدامات انجام شده است که منجر به افزایش کیفیت بذر استان شده، به گونهای
که برخی استانها از بذر گندم خراسان جنوبی استفاده میکنند.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهادکشاورزی استان خراسان جنوبی هدف
کلی از کشت گندم را افزایش میزان عملکرد در واحد سطح اعلام کرد و گفت: از ابتدای سال
10 هزار و 157 تن گندم و هزار و 250 تن بذر خرید تضمینی شده که گندمها تحویل سیلو
و بذرها پس از پوشالی کردن دوباره تحویل کشاورزان میشود.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان سربیشه کشت دوم گندم را تجربه موفقی دانست و گفت: کشاورز سربیشهای برای نخستین بار در استان، در اواخر تیر ماه نسبت
به کشت دوم گندم در مزارع خود اقدام کرد که این روزها فصل برداشت آن فرا رسیده است.
مریم جوادی بایگی افزود: کشت دوم گندم در چهار هکتار از اراضی شهرستان
کشت شده که پیشبینی میشود از هر هکتار 2.5 تن گندم برداشت شود.
وی بیان کرد: کشت دوم گندم نخستین بار در شهرستان الگویی موفق بود و این
کشاورز کشت پرمحصولی داشته است.
جوادی با بیان این که میتوانیم با استفاده از این الگوی کشت، تولید گندم
را در شهرستان به 2 برابر افزایش دهیم، افزود: این روش کشت با توجه به فصل سرما دوره
آبیاری کمتری نیاز و نقش موثری در مدیریت مصرف آب دارد.
به گفته وی، در این روش بهتر است کشاورزان گندم را به صورت مستقیم کشت
کنند و در کشت مستقیم هیچ گونه عملیات خاکورزی اعم از شخم و تسطیح انجام نمیشود و
بذر مستقیم داخل خاک قرار میگیرد.
مدیر جهاد کشاورزی سربیشه خاطرنشان کرد: تغذیه و افزایش ماده عالی خاک
در این روش کشت از اهمیت زیادی برخوردار است چرا که اگر ماده عالی خاک افزایش یابد
باعث صرفهجویی در مصرف آب میشود.
مسئول گروه محیط زیست و سلامت غذا و ناظر بر طرح کشت دوم گندم نیز با
بیان این که گندم در خراسان جنوبی در ماههای آبان و آذر کشت میشود، گفت: اما امسال
گندم را در مرداد ماه دوباره کشت و محصول آن را اکنون برداشت میکنیم.
محمدرضا اکبری توضیح داد: کاشت گندم به دلیل تغییر اقلیم و گرمی هوا با
معضلاتی همچون کاهش محصول، از دست دادن رطوبت زودهنگام و کوچک شدن دانه ها همراه شده
بود، همچنین کاشت اول گندم، با فصل مهاجرت پرندگان به منطقه همزمان شده و دانهها را
از بین میبردند.
به گفته این مسوول، مشکل دیگر کاشت اول گندم، همزمانی با حمله آفات و
شتهها بود که با تغییر زمان کاشت محصول به مرداد ماه این مشکل نیز حل شد و حالا گندم
کشت دوم بدون شته برداشت میشود.
وی این نوع کشت را برای مناطقی از کشور که دچار بحرانهای کشاورزی هستند
مناسب دانست و افزود: کشت دوباره گندم علاوه بر افزایش باردهی، مشکل کمبود گندم سیلوها
در ماههای آخر سال را نیز برطرف میکند.
مسئول گروه محیط زیست و سلامت غذا به کشت گندم رقم «روشن» در این فرآیند
اشاره و ادامه داد: بسیاری معتقد بودند نباید این رقم را به دلیل عملکرد پایین آن کشت
کرد اما این رقم به خوبی جواب داده زیرا توانایی کشت در تابستان و محصولدهی در فصل
سرما را دارد. از طرفی باید روی ارقام دیگر از طریق مراکز تحقیقات کشاورزی کار کرد.
اکبری با بیان دیگر مزیتهای این نوع کشت، خاطرنشان کرد: کشت دوباره گندم
به صورت مستقیم در بقایای محصول قبلی در بستر کشاورزی حفاظتی و تامین موادآلی خاک انجام
میشود.
وی با بیان این که در همین مزرعه ارزن نیز کشت شده تا در تابستان رطوبت
گندم را نگه دارد، اضافه کرد: وجود ارزن نیز به بالا رفتن مواد آلی خاک کمک میکند.
این کارشناس کشاورزی از کاهش مصرف آب در این نوع کشت نیز سخن گفت و افزود:
از 15 مرداد که اولین آبیاری انجام شده تا دی، 4 دوره آب به این مزرعه داده شده است.
این در حالیست که در کشت اول بین 7 تا 10 دوره آبیاری انجام میشود.
به گفته وی در خراسان جنوبی تاکنون کشت دوم برنج انجام اما کشت دوم گندم
برای اولین بار رخ داده است، همچنین بین استانهای همطراز خراسان جنوبی، نیز می توان
گفت اولین استانی هستیم که به این موفقیت دست یافتهایم.
اکبری با تاکید بر این که در تمام مناطق استان میتوان این کشت را انجام
داد، یادآور شد: پیششرط این کار داشتن خاک با مواد عالی است چون در استان خاک غنی
کمتری داریم میتوان با کشت کود سبز از جمله گیاهانی مانند منداب شرایط کشت را فراهم
کرد.
این کارشناس کشاورزی با اشاره به این که هنوز کشاورزان استان اطلاع چندانی
از این نوع کشت ندارند و آگاهیرسانی به آنها در برنامه کاری ما قرار دارد، اضافه کرد:
با توجه به هزینه بالای تولید گندم و جبران نشدن آن از طریق خرید تضمینی، به طور قطع
کشاورزان از این نوع کشت استقبال میکنند، از طرفی گندم برای کشاورزان مقدس و برکتآور
است.
اکبری مدیریت آبیاری در باغات را از دیگر فعالیتهای انجام شده توسط این
گروه عنوان کرد و افزود: بیشتر باغهای استان به دلیل آبیاری زیاد دچار آفات میشوند
و نیاز به کاهش آبیاری داریم. همچنین مدیریت رشد علفهای هرز را برای تبخیر کم و در
نتیجه مصرف آب کمتر در دست اجرا داریم. به گفته وی مزرعه ای که برای بار دوم زیر کشت
گندم رفته است در شهرستان سربیشه منطقه مختاران با 3.5 هکتار است و برداشت کامل گندم
تا هفته آینده انجام خواهد شد.
بنابه این گزارش، کشت گندم در خراسان جنوبی قدمتی چندصد ساله دارد. اما
متاسفانه خشکسالی و تغییر اقلیم اثرات خود را روی گندم هم گذاشته است به گونهای که
سطح زیر کشت گندم در استان از 54 هزار هکتار در طول یک دهه به حدود 23 هزار هکتار کاهش
یافته است. اما با وجود همه این ناملایمتیهای طبیعت، بدنه جهاد کشاورزی و کشاورزان
استان، دست از تلاش برای بهبود تولید گندم و افزایش سطح زیر کشت برنداشتند.