به گزارش پایگاه اطلاع رسانی وزارت جهاد کشاورزی به نقل از روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی استان گیلان، صالح محمدی با بیان اینکه پشت هر دانه برنج، ساعت‌ها تلاش، صبر و امید یک کشاورز نهفته است، اظهار کرد: بهتر است با آگاهی از شرایط تبدیل شالی به برنج، بهره بیشتری نصیب کشاورز شود.

وی با بیان اینکه به شالیکاران توصیه می شود شالی خود را برای تبدیل، به شالیکوبی های مدرن ببرند، افزود: شالیکاران اسامی شالیکوبی های مدرن منطقه خود را می توانند از مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان ها یا تعاونی شالیکوبان منطقه دریافت کنند.

محمدی با اشاره بر اینکه شالیکوبی های مدرن بنر (آگهی نرخ) متفاوتی نسبت به بقیه دارند، گفت: در سال ۱۴۰۵ رنگ بنر کارخانه های مدرن، کرم رنگ و برای کارخانه سنتی، نارنجی رنگ است و در قسمت بالا مدرن یا سنتی بودن درج شده است. 

وی با بیان اینکه در شالیکوبی های مدرن درصد ضایعات برنج کمتر است و اگر شلتوک سالم و با کیفیت باشد، برنج سالم بیشتری بدست می آید که ارزش بالایی نسبت به برنج شکسته دارد و از این راه سود بیشتری نصیب کشاورز می شود، تصریح کرد: همه کارخانجات شالیکوبی موظفند شلتوک را هنگام ورود به کارخانه وزن کنند.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان با بیان اینکه اجرت کارخانه بر اساس وزن شلتوک محاسبه می شود و در غیر اینصورت تخلف است، خاطرنشان کرد: کارخانه شالیکوبی بعد از وزن کردن شلتوک و تحویل، باید نسبت به صدور قبض رسید وزن شلتوک اقدام کند. بعد از تبدیل و در زمان تحویل برنج سفید نیز کارخانه باید فاکتور رسمی با درج وزن کل برنج، برنج سفید سالم و... را صادر کند.

وی با بیان اینکه محل تحویل شلتوک توسط کشاورز، درب کارخانه است و هزینه حمل و نقل در خارج از کارخانه بر عهده کشاورز است و مبلغ آن جدای از هزینه خشک و تبدیل و بصورت توافقی محاسبه می شود، گفت: اگر همه اجرت بصورت درصد برنج از برنج سالم حاصله پرداخت و بصورت ۸ درصد و ۹ درصد از برنج طلب شد، بیشتر از حد معمول و به ضرر کشاورز است و شالیکوبی دچار تخلف شده است.

محمدی با یادآوری اینکه نیم دانه و ریز دانه و سبوس (کپک) متعلق به کشاورز است و کارخانه دار موظف به تحویل به کشاورز است، ابراز کرد: کشاورز نیز موظف به تحویل گرفتن و خروج سبوس در مدت کمتر از یک ماه از کارخانه است و پس از آن کارخانه مسئولیتی ندارد و قابل پیگیری نیست.

وی با اشاره بر اینکه پس از تبدیل شلتوک به برنج سفید، صاحب کارخانه حداکثر ۳۰ روز مسئول نگهداری برنج است و باید زودتر از این موعد برنج خود را از انبار کارخانه خارج کرد و در غیر اینصورت بابت انبارداری و بیمه محصول و... هزینه تعلق می گیرد و کارخانه شالیکوبی موظف است برنج یا شلتوک یا سبوس را در سامانه جامع انبارها (متعلق به دولت) ثبت کند، اضافه کرد: برای اینکار مشخصات و کدملی نیاز است و در غیر اینصورت کارخانه دار از طرف دولت به دلیل عدم ثبت موجودی برنج یا شلتوک جریمه می شود؛ در صورتی که کشاورز قصد دارد شلتوک یا برنج سفید خود را بیش از یک ماه در کارخانه نگهداری کند، کارخانه به مشخصات و کدملی کشاورز نیاز دارد و ضروری است همکاری لازم صورت گیرد.

محمدی با اشاره به شفاف‌سازی روند محاسبه هزینه‌های شالیکوبی، نسبت به تبیین نرخ اجرت فرآیند «خشک کردن و تبدیل» (شالی‌ترکوبی) و سایر خدمات تکمیلی، ابراز کرد: طبق نرخ‌نامه‌های جاری، میزان اجرت

خدمات به ازای واحد سنتی (شالی‌ترکوبی)۷هزار و ۷۰۰ تومان به‌ازای هر کیلوگرم شلتوک، واحد مدرن (شالی‌ترکوبی)۸هزار و ۴۰۰ تومان به‌ازای هر کیلوگرم شلتوک، خدمات الک کردن برنج هزار و ۹۰۰ تومان به‌ازای هر کیلوگرم و بسته کامل خدمات (خشک کردن، تبدیل و الک) در واحدهای سنتی ۹هزار و ۶۰۰ تومان و در واحدهای مدرن ۱۰هزار و ۳۰۰ تومان به‌ازای هر کیلوگرم شلتوک است.

وی ادامه داد: چنانچه پس از فرآیند تبدیل، خدمات «الک کردن» انجام نشود، تنها هزینه خشک کردن و تبدیل محاسبه می‌ شود.

محمدی به فرمول محاسبه اجرت اشاره کرد و گفت: جهت محاسبه دقیق اجرت، وزن شلتوک در مبلغ مربوطه ضرب و سپس بر قیمت روز برنج سفید سالم (نرخ درب کارخانه) تقسیم شود تا میزان اجرت به‌دست آید. هزینه‌های توافقی نظیر حمل‌ونقل شلتوک از مزرعه و تهیه کیسه، جداگانه محاسبه می‌شوند؛ خدمات تکمیلی شامل سورت کردن، دودی کردن، هوادهی و غیره، طبق ابلاغیه صنفی اتحادیه شالیکوبی استان، با ارائه فاکتور جداگانه توسط کارخانه محاسبه می‌شود.