رييس موسسه تحقيقات بيوتكنولوژي كشاورزي: تنوع 10 هزار گونه گياهي در ايران، بيشتر از كل قاره اروپا است
1385/08/29

 

خبرگزاري فارس: رييس موسسه تحقيقات بيوتكنولوژي كشاورزي وزارت جهادكشاورزي گفت:به عقيده گياه‌شناسان ايراني، حدود 10 هزار گونه گياهي در ايران وجود دارد كه تنوع آن بيش از كل تنوع گياهي قاره اروپاست.           

 

سيد مجتبي خيام نكويي در گفت و گو با خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس، افزود: وجود بانك ژن ملي گياهي ايران در موسسه تحقيقات اصلاح و تهيه نهال و بذر، بانك ژن منابع طبيعي در موسسه جنگل‌ها و مراتع، بانك ژن ميكروبي در موسسه تحقيقات بيوتكنولوژي كشاورزي، بانك ژن دامي در موسسه تحقيقات علوم دامي كشور و بانك ژن ابريشم كشور در مركز تحقيقات كرم ابريشم نشانگر توجه وزارت جهادكشاورزي به ذخاير ژني گياهي و جانوري كشور است.

وي همچنين وجود چندين مجموعه از گل‌ها و گياهان زينتي در مجموعه وزارت جهاد كشاورزي را حاكي از اهتمام جدي سازمان تحقيقات و آموزش كشاورزي به ذخاير ارزشمند ژنتيكي كشور دانست.

رييس موسسه تحقيقات بيوتكنولوژي كشاورزي وزارت جهادكشاورزي با بررسي سه دسته ذخاير ژنتيكي گفت:در زمينه ذخاير ژنتيك گياهي، ايران به‌ عنوان يكي از غني‌ترين مراكز تنوع ذخاير توارثي گياهي جهان مانند گندم، جو، انار، پسته، خرما و زعفران و زيستگاه اصلي بسياري از گياهان زراعي و باغي، از ديرباز مورد توجه دانشمندان بوده است.

خيام نكويي گفت: به عقيده گياه‌شناسان ايراني، حدود 10 هزار گونه گياهي در ايران وجود دارد كه تنوع آن بيش از كل تنوع گياهي قاره اروپاست.

خيام نكويي در عين حال خاطرنشان ساخت: ذخاير توارثي ايران به‌دليل عوامل فرساينده ژنتيكي داراي بالاترين درجه فرسايش ژنتيكي مي‌باشد. فعاليت‌هاي حفظ و استفاده از ذخاير توارثي در ايران بيش از 50 سال قدمت دارد.

وي گفت: يكي از مهمترين و تخصصي‌ترين وظايف هر بانك ژن، حفاظت دائمي ژرم‌پلاسم با نمونه‌هاي جمع‌آوري شده است كه برحسب نوع ماده ژنتيكي از تكنيك‌ها و روش‌هاي خاصي استفاده مي‌شود.

خيام نكويي با اشاره به اين كه حفاظت به دو روش است، گفت: حفاظت در رويشگاه‌هاي طبيعي(In-situ conservation): برخي از گونه‌هاي گياهي بعلت دارا بودن ويژگي‌هاي خاص رويشي فقط قادر به رويش، تكثير و ادامه حيات در محل رويش اصلي خود مي‌باشند. مقرون به صرفه‌ترين روش نگهداري ذخاير توارثي‌گياهي حفاظت از آنها در رويشگاه‌هاي طبيعي است.

وي ادامه داد: علاوه بر تلاش در جهت افزايش ايستگاه‌هاي حفاظت در رويشگاه‌هاي طبيعي، توجه ويژه‌اي نيز به راه‌اندازي سيستم‌هاي مختلف حفاظت On Farm (مزرعه‌اي) و تكنيك GIS است.

خيام نكويي گفت: روش دوم، حفاظت در خارج از رويشگاه‌هاي طبيعي :(Ex-situ conservation) كه به سه روش زير صورت مي‌گيرد: ذخيره سازي بذركه عمده‌ترين روش نگهداري در حال حاضر مي‌باشد، به دو صورت انجام مي‌گيرد:"نگهداري طولاني مدت (كلكسيون پايه) در c20-" نگهداري ميان‌ مدت (كلكسيون فعال) در c10-5 مي باشد.

وي ادامه داد: روش دوم نگهداري ژرم‌پلاسم در كلكسيون‌هاي زنده است كه اين روش براي نگهداري ژرم‌پلاسم درختان و خويشاوندان وحشي آن‌ها و گياهاني است كه تكثير غير جنسي دارند.

وي روش سوم را نگهداري ژرم‌پلاسم در محيط آزمايشگاهي (In- vitro conservation) براي نگهداري گياهاني كه به روش غير جنسي تكثير مي‌شوند، دانست، مانند سيب زميني و درختان ميوه كه در اين روش نگهداري ژرم پلاسم مي شود.

خيام نكويي بيان داشت: روش‌هاي In- vitro Conservation و Cryopreservation راه‌اندازي شده و بانك In- vitro ژرم‌پلاسم عاري از بيماري سيب زميني و هسته‌هاي اوليه توليد بذر سالم اين محصول استراتژيك در كشور در بانك ژن گياهي ملي ايران ايجاد شده است.

وي در مورد ذخاير ژنتيك دامي گفت: ذخاير ژنتيكي دامي شامل گونه‌هاي حيواني مي‌باشند كه مورد استفاده انسان قرار دارند يا امكان استفاده شدن آنها براي مصارف توليد غذا و فعاليت‌هاي كشاورزي ديگر وجود دارند و نيز شامل جوامع وحشي و غير اهلي، جوامع اوليه و ابتدايي، نژادهاي استاندارد شده، لاين‌هاي انتخاب شده و سويه‌ها مي‌شود.

خيام نكويي گفت: همه اين گروه‌بندي‌ها در قالب نژادهاي مختلف طبقه بندي مي‌شوند و در نهايت اين نژادها هستند كه بيانگر تنوع ژنتيك حيوانات اهلي خواهند بود.

رييس موسسه تحقيقات بيوتكنولوژي كشاورزي در مورد اهميت و دلايل لزوم حفظ ذخاير ژنتيكي دامي گفت: دستيابي به فنوتيپ‌هاي مورد نظر، پاسخ به نيازهاي آتي سيستم هاي توليد حيوانات اهلي مشتريان و بازار، نياز به حفظ ژن‌ها و تركيبات ژني بالقوه سودمند

"بهره‌برداري از مزاياي پديده هتروزيس"غلبه بر عدم پيشرفت انتخاب با حفظ تنوع"حفظ تنوع ژنتيكي در قالب تركيبات ژني و حفظ ژن‌هاي خاص روشهاي حفظ ذخاير ژن دامي است.

 

*ذخاير ژنتيك ميكروارگانيسم‌ها (ريزسازواره‌ها):

 

وي گفت: ميكروارگانيسم‌ها نسبت به گياهان و جانوران از نظر ژنتيكي، متابوليكي و فيزيولوژيكي از تنوع بسيار وسيع‌تري برخوردار هستند، ميكروارگانيزم‌ها به جهت تداخل عمل با ساير عوامل زنده و غير زنده در محيط از اهميت بسيار زيادي برخوردارند. خيام نكويي ادامه داد: ميكروارگانيسم‌ها به دو دسته ميكروارگانيسم‌هاي مفيد (توليد تركيبات با ارزش، كودهاي بيولوژيك، سموم بيولوژيك) و ميكروارگانيسم‌هاي غير مفيد (عوامل بيماريزا) تقسيم بندي مي‌شوند.

وي ادامه داد: شناخت ميكروارگانيسم‌هاي جديد توانايي ما را در زمينه‌هاي مختلف و در جهت توليد مولكول‌هاي زيستي جديد مثل آنتي‌بيوتيك‌ها افزايش مي‌دهد.

رييس موسسه تحقيقات بيوتكنولوژي كشاورزي گفت: تاكنون تنها 5 درصد از ميكروارگانيسم‌ها شناخته شده است. بنابراين تحقيقات وسيعي در جهت جداسازي، شناسايي و حفظ ذخاير ميكروبي در حال انجام است.

وي بيان داشت: روشهاي متداول در شناسايي ميكروارگاميسم‌ها عبارتند از روشهاي بيوشيميايي، مورفولوژيكي و روش‌هاي مولكولي. از مهمترين مزاياي روش مولكولي نسبت به ساير روش‌ها مي‌توان به موارد زير اشاره نمود:" تنوع هميشه با استفاده از روش‌هاي مورفولوژيكي و بيوشيميايي قابل شناسايي نيست." در مورد برخي از ميكروارگانيزم‌ها روش‌هاي بيوشيميايي كاربرد ندارد." روش‌هاي مولكولي دقيق‌تر هستند.

خيام نكويي گفت: از جمله روش‌هاي مولكولي رايج مي‌توان به الكتروفورز پروتئين و روش‌هاي مبتني بر DNA و PCR اشاره كرد.

سيد مجتبي خيام نكويي در پايان ضمن تاكيد بر ضرورت تحول در بحث ذخاير ژنتيكي كشور خواستار تهيه و تصويب سند ملي ذخاير ژنتيكي شد.
اداره كل روابط عمومي وزارت جهاد كشاورزي
              www.pr.maj.ir
تعداد مشاهده خبر10 بار
تصاویر مرتبط


مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)

ارسال نظرات
نام
 
آدرس پست الکترونیکی شما
   
شماره تلفن
توضیحات
 
تغییر کد امنیتی
کد امنیت
 
کلیه حقوق این سایت متعلق به وزارت جهاد کشاورزی می باشد
Powered by DorsaPortal