آبخیزداری و آبخوانداری؛ برگ زرین کتاب سازگاری با کم آبی
در این همایش تخصصی سه روزه که روز دوم آن به مباحث کشاورزی و حفاظت خاک و آب اختصاص داشت، سخنرانان به ارائه ایده ها و تجارب خود در جهت شیوه‌های حفاظت و نگهداشت منابع خاک و آب پرداختند.
1398/04/05

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت جهاد کشاورزی به نقل از روابط عمومی سازمان جنگل‌ها، به منظور تبادل اطلاعات در خصوص تجارب موفق سازگاری با کم آبی بین ارکان کارگروه ملی سازگاری با کم‌آبی با مجموعه‌های دولتی و خصوصی فعال در 3 حوزه «کشاورزی»، «فضای سبز و آب و فاضلاب شهری و روستایی» و «صنعت، معدن و انرژی» همایش تخصصی "سازگاری با کم آبی" سوم تا پنجم تیرماه در سالن همایش های وزارت نیرو برگزار شد. 

در این همایش تخصصی سه روزه که روز دوم آن به مباحث کشاورزی و حفاظت خاک و آب اختصاص داشت، سخنرانان به ارائه ایده  ها و تجارب خود در جهت شیوه های حفاظت و نگهداشت منابع خاک و آب پرداختند.

در این میان، مباحث آبخیزداری و آبخوانداری از درخشان ترین و موثرترین اقدامات و ارائه تجارب بود که به نحو شایسته ای مورد توجه کارشناسان و مخاطبان همایش قرار گرفت.

محمد رستمی؛ کارشناس بازنشسته و همیار طبیعت و ساکن مناطق زاگرسی غرب کشور، از جمله افرادی بود که در گزارش اقدامات و ارائه تجارب خود با موضوع آبخیزداری مشارکتی اظهار داشت: در طی سه سال اخیر با احداث سازه های کوچک آبگیر در راستای حفظ و تقویت رطوبت خاک و پوشش گیاهی، مساحتی در حدود 50 هکتار را زیر پوشش طرح های آبخیزداری بردیم.

وی ادامه داد: شعار ما "هرخانواده، 5 متر مکعب آبخیزداری خشکه چینی" است و برای اجرایی شدن طرح هایمان به موضوع آموزش ذینفعان و جوامع بومی توجه بسیاری کرده ایم بصورتی که در این مدت 100 نفر بطور مستقیم تحت آموزش قرار گرفتند و با انواع اقدامات مکانیکی و بیولوزیکی و اجرای تلفیقی آنها آشنا شده اند.

این همیار طبیعت اضافه کرد: همه مابه طبیعتی که بستر حیات ماست و احتیاجات ما را سخاوتمندانه تهیه می کند مدیونیم و بایستی دین خود را به ان ادا کنیم و ما اجرای طرح های آبخیزداری با مشارکت مردم را در راستای این ادای دین می دانیم.

معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان رضوی در ارائه گزارش سیستم پخش سیلاب جمعاب شهرستان چناران گفت: از 11 میلیون هکتار عرصه های با قابلیت انجام پروژه های  آبخیزداری و آبخوانداری استان، تاکنون در 1300000 هکتار آن درقالب 700 سازه مکانیکی آبخیزداری و آبخوانداری به انجام رسیده که کاهش افت سفره های زیرزمینی، حفظ و تقویت پوشش گیاهی و خاک، کنترل سیلاب و بهبود معیشت جوامع محلی مدنظر بوده است.

محمد روشندل با ذکر ویژگی های پروژه پخش سیلاب جمعاب، از آن به عنوان یک تجربه شاخص و مؤثر در حفظ و تقویت منابع خاک و آب نام برد و افزود: مجموعه 16 حوضچه پخش سیلاب، مساحتی در حدود 100 هکتار را تشکیل داده اند که در هر نوبت آبگیری، توان ذخیره و نفوذدهی 2 میلیون متر مکعب سیلاب را داراست.

وی احداث بند انحرافی، حوضچه های رسوبگیر و کانال آبرسان را از دیگر ملحقات این تجربه موفق برشمرد و گفت: به دلیل بارش های خوب اویل سال جاری، فقط در بازه زمانی 5 فروردین تا 20 اردیبهشت، کل ظرفیت این پروژه به اشباع رسید و حدود 2 میلیون مترمکعب ذخیره و استحصال شد.

 روشندل با تاکید بر ضرورت اجرای طرح های آبخیزداری و آبخوانداری در بالادست اضافه کرد: باید با اجرای طرح هایی از این دست، از تشکیل سیل و تبدیل آن به یک خطر بزرگ و مخرب جلوگیری کنیم و این مخاطره را به فرصت تبدیل کنیم و در همین راستا از مسؤولین عالی می خواهیم توجه به تداوم اجرای این طرح ها که راهکار بزرگی به رفع معضل کم آبی است مدنظر قرار گیرد تا ضمن منابع خاک و آب و تقویت پوشش گیاهی، بهبود معیشت آبخیزنشینان نیز تامین شود.

رئیس گروه تهیه طرح های کنترل سیلاب و آبخوانداری معاونت آبخیزداری سازمان جنگل ها نیز با ارائه مطلبی در معرفی دانش بومی آبخیزداری و آبخوان داری و استحصال آب باران؛ مشخصا استان هرمزگان، به ذکر مصادیقی از آن پرداخت.

مهدی شفقتی از استان هرمزگان به عنوان پیش قراول و گنجینه دانش بومی استحصال و بهره برداری بهینه از منابع آبی و سازگاری سنتی با  کم آبی نام برد و توجه و بکارگیری این گنجینه غنی تاریخی را ضرورتی برای بسیاری از مناطق کشور دانست که با معضل کم آبی مواجه هستند.

وی ایجاد دربندها، کش بندها، چشک ها و چاه های نزو را نمونه های بارز و هوشمندانه و سنتی جوامع بومی هرمزگان خواند و گفت: احداث این سازه ها و بکارگیری این شیوه های قدیمی و سنتی، دقیقا در راستای مدیریت پایدار منابع خاک و آب است که امروزه بدنبال آن هستیم.

 وی توجه به تدوین دانش بومی و مشارکت مردم در اجرای طرح های حفظ خاک و آب را خواستار شد و انتقال آنها به نسل های آتی و هر اقدامی برای گردآوری دانش بومی آبخیزداری و بهره گیری از این حکمت دیرین و تلفیق آن با علوم نوین در شرایط کنونی را امری ضروری دانست.

شفقتی همچنین افزود: دانش بومی حفاظت منابع خاک و آب، مزایای متعددی دارد که از آن جمله می توان به سادگی و کم هزینه بودن، اطمینان از توازن بوم شناختی و مشارکت مردمی اشاره کرد و بدیهی است چنانچه این روش ها با دانش نوین و امکانات و تجهیزات جدید هماهنگ شوند به دلیل آنکه کارایی خود را نشان داده و همراه با مشارکت مردمی هستند، نتایج موفقیت آمیزی به دنبال خواهند داشت و در مرتفع کردن مشکل کم آبی کمک شایانی می کنند.
تعداد مشاهده خبر19 بار
تصاویر مرتبط


مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)

ارسال نظرات
نام
 
آدرس پست الکترونیکی شما
   
شماره تلفن
توضیحات
 
تغییر کد امنیتی
کد امنیت
 
کلیه حقوق این سایت متعلق به وزارت جهاد کشاورزی می باشد
Powered by DorsaPortal