تاثير كاهش بارندگي‌ها و بروز خشكسالي‌ درازمدت بر درياچه اروميه

به دنبال انتشار مطلبي مورخ 31/1 /92 از سوي روزنامه شرق با عنوان " سيب كام درياچه اروميه را خشك كرد" روابط عمومي وزارت جهاد كشاورزي به اين شبهات پاسخ داده است.متن جوابيه به شرح زيراست:

موضوع تغيير الگوي كشت تاكنون از طرف بيشتر كارشناسان بيان شده و نظريه جديدي نيست. در سال 1335 شمسي مساحت باغ هاي سيب استان كمتر از 500 هكتار و در مقابل سطح بيشتر اراضي تحت كشت غلات بوده و در سطح باغ ها نيز كشت انگور در اولويت قرارداشته است. اما در همان سال نيزسطح باغ هاي انگور در حد 60 هزار هكتار نبوده است. همچنين بايد اشاره گردد كه در آن سالها سطح آبهاي زيرزميني در تراز بالا بوده و درختان انگور از آب زيرزميني استفاده مي‌كردند. اما طي ساليان متوالي به علت پايين رفتن سطح سفره آب زيرزميني، هم درختان سيب و هم تاكستان‌هاي انگور به آبهاي مستمر و تامين ميزان تبخير از سطح خاك نيازمند گرديدند.

از طرف ديگر در پاي درختان انگور يونجه كشت نمي‌شود اما در پاي درختان سيب يونجه بصورت متراكم كشت مي‌شود. چنانچه باغ سيب بدون يونجه كشت شود از نظر مصارف آب آبياري تفاوت چنداني با باغ انگور نخواهد داشت. با اين تفاسير نياز آبي سيب و انگور در شرايط كنوني و با شرايط كنوني عمق آب زيرزميني، به شرح زير است:

نياز آبي خالص يك هكتار انگور با عمق آب زيرزميني پايين بدون يونجه پس از كسر باران موثر و رطوبت ذخيره در خاك 4600 مترمكعب.

نياز آبي خالص يك هكتار يونجه با عمق آب زيرزميني پايين پس از كسر باران موثر و رطوبت ذخيره در خاك6800 مترمكعب.نياز آبي خالص يك هكتار سيب با عمق آب زيرزميني پايين بدون يونجه پس از كسر باران موثر و رطوبت ذخيره در خاك 5400 مترمكعب.

در حادترين حالت كه باغ سيب با يونجه در نظرگرفته شود در حال حاضر اختلاف آب مصرف باغ سيب با انگور برابر 2200 مترمكعب بر هكتار خواهد بود. اگر مساحت 60هزار هكتار را لحاظ كنيم، اختلاف آب مصرفي سيب با يونجه و باغ انگور برابر 132 ميليون مترمكعب خواهد بود و اين مقدار آب در مقابل 4 ميلياردمترمكعب نياز آبي سالانه درياچه نمي‌تواند رقم قابل توجهي باشد.درضمن چنانچه باغ سيب بدون يونجه در نظر گرفته شود، اختلاف آب مصرف باغ سيب با انگور برابر 800 مترمكعب بر هكتار خواهد بود و با لحاظ مساحت 60هزار هكتار، اختلاف آب مصرفي باغ سيب با يونجه و باغ انگور برابر 48 ميليون مترمكعب خواهد بود.

در هر دو حالت فوق و با هر دو رقم 48 و 132 ميليون مترمكعب افزايش در مصرف آب، ملاحظه مي‌شود كه اين تغيير در الگوي كشت منطقه نمي‌تواند وزن اصلي در خشك شدن درياچه را به خود اختصاص دهد.

ازسويي ديگرروش آبياري اكثر باغ ها سطحي است و آب تلف شده در مزرعه به صورت نفوذ عمقي به آب هاي زيرزميني ملحق مي شود و جزو تلفات نمي تواند محسوب شود. لذا در نظر گرفتن نياز آبي خالص كفايت مي‌كند.

همچنين آب در دسترس (آب رودخانه‌ها و چاهها) حوزه آبريز درياچه اروميه نسبت به سالهاي گذشته 45 درصد كاهش پيدا كرده و از 2/7 ميليارد مترمكعب به 4 ميليارد مترمكعب رسيده است. وقوع خشكسالي‌هاي شديد در طول سالهاي 1376 تا 1381 منجر به افت تراز آب از رقم 1278 به ميزان 1273 و افت 5 متر سطح آب گرديده و اين امر نشان دهنده نقش بارز كاهش بارندگي‌ها و بروز خشكسالي‌ درازمدت در خشك شدن درياچه مي‌باشد و افت شديد 5 متري سطح آب درياچه در طول يك بازه 5 ساله نمي‌تواند از تغيير الگوي كشت 50 ساله ناشي شود. البته نبايستي نقش افزايش جمعيت و تقاضاي روزافزون آن را به مواد غذايي و در نتيجه تامين آب موردنياز براي اين افزايش تقاضا را ناديده گرفت. تمامي اين موارد نقش خود را در پس روي درياچه به نوبه خود ايفا كرده‌اند. اما تحليل نويسنده محترم مطلب در دادن وزن غالب به سيب (الگوي كشت) نمي‌تواند نقش بارز كاهش بارندگي‌ها و سايرعوامل تعيين كننده را كم‌رنگ كند.


1392/02/15
فایل ها :
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)

ارسال نظرات
نام
 
آدرس پست الکترونیکی شما
   
شماره تلفن
توضیحات
 
تغییر کد امنیتی
کد امنیت
 
کلیه حقوق این سایت متعلق به وزارت جهاد کشاورزی می باشد
Powered by DorsaPortal