ایلام، میزبان بانک زنده ژنتیکی «انجیر زاگرس»
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام گفت: همزمان با تشدید اثرات تغییرات اقلیمی و تهدید رویشگاههای طبیعی زاگرس، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام با توسعه باغ گیاهشناسی خود، گام مهمی در حفظ ذخایر ژنتیکی انجیرهای بومی استان برداشت؛ اقدامی که علاوه بر صیانت از سرمایههای طبیعی، زمینهساز اصلاح ارقام مقاوم و توسعه باغداری پایدار در آینده خواهد بود.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی وزارت جهاد کشاورزی و به نقل از روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی استان ایلام، رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام از ایجاد و توسعه ذخیرهگاه ژنتیکی واریتههای مختلف انجیر بومی استان در باغ گیاهشناسی این مرکز خبر داد و گفت: حفاظت از ذخایر ژنتیکی، یکی از مهمترین راهبردهای حفظ تنوع زیستی و تضمین امنیت غذایی در مسیر توسعه پایدار به شمار میرود.
علی نجفیفر با اشاره به ارزش بالای منابع ژنتیکی گیاهی اظهار کرد: ثروت واقعی هر سرزمین تنها به منابع اقتصادی و معدنی محدود نمیشود، بلکه گونههای گیاهی بومی و ذخایر ژنتیکی آنها از ارزشمندترین سرمایههای ملی هستند که نقش تعیینکنندهای در آینده کشاورزی و پایداری اکوسیستمها دارند.
وی با بیان اینکه تغییرات اقلیمی، خشکسالیهای پیدرپی و افزایش دما طی سالهای اخیر بسیاری از گونههای گیاهی زاگرس را در معرض تهدید قرار داده است، افزود: ژنوتیپها و واریتههای بومی انجیر استان نیز از این آسیبها مصون نماندهاند و برخی از آنها در آستانه نابودی قرار گرفتهاند.
نجفیفر ادامه داد: به منظور جلوگیری از حذف این سرمایههای ارزشمند، نمونههای متعددی از ژنوتیپهای بومی انجیر از نقاط مختلف استان جمعآوری و در باغ گیاهشناسی مرکز نگهداری شدهاند تا به عنوان یک بانک زنده ژنتیکی، پشتوانهای برای تحقیقات علمی و برنامههای اصلاح نباتات در آینده باشند.
وی خاطرنشان کرد: هر یک از این ژنوتیپها دارای ویژگیهای منحصربهفردی مانند مقاومت به خشکی، تحمل گرما، سازگاری با شرایط اقلیمی استان و تولید میوه با کیفیت هستند و از دست رفتن هر کدام، به معنای نابودی بخشی از سرمایه ژنتیکی استان خواهد بود.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام با تأکید بر ظرفیت بالای این ذخایر برای برنامههای اصلاحی آینده گفت: این امکان وجود دارد که از میان همین ژنوتیپهای بومی، ارقام جدیدی با عملکرد بهتر، کیفیت بالاتر و سازگاری بیشتر با شرایط اقلیمی استان شناسایی و معرفی شوند.
وی همچنین با اشاره به استفاده گسترده از ارقام سبز استهبان در توسعه باغهای دیم انجیر استان افزود: در حالی که این ارقام در بسیاری از باغها کشت میشوند، ژنوتیپهای بومی ایلام طی سالیان متمادی با شرایط آبوهوایی و خاک منطقه سازگار شدهاند و میتوانند نقش مهمی در توسعه باغداری پایدار و معرفی ارقام بومی ایفا کنند.
نجفیفر در پایان تأکید کرد: توسعه باغ گیاهشناسی و ایجاد ذخیرهگاه ژنتیکی انجیر، تنها با هدف حفظ گونههای در معرض خطر انجام نشده، بلکه بستری برای پژوهشهای آینده، اصلاح ارقام باغی و تأمین منابع ژنتیکی مورد نیاز طرحهای تحقیقاتی استان فراهم کرده است؛ اقدامی که میتواند نقش مؤثری در حفاظت از تنوع زیستی زاگرس و ارتقای بخش کشاورزی ایلام داشته باشد.