پنبه کمآبتر با انتخاب رقم مناسب/ کاهش تا ۲۵ درصدی نیاز آبیاری در خراسان شمالی
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان شمالی از نتایج تحقیقات مزرعهای برای کاهش مصرف آب در کشت پنبه خبر داد و گفت: بررسیها در شرایط شهرستان مانه نشان میدهد استفاده از ارقام زودرس میتواند بسته به طول دوره رشد، نیاز خالص آبیاری پنبه را تا ۲۵ درصد کاهش دهد؛ رویکردی که با هدف افزایش بهرهوری آب و پایداری تولید این محصول راهبردی در استان دنبال میشود.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی وزارت جهادکشاورزی به نقل از روابط عمومی سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، علوی با اشاره به جایگاه پنبه در اقتصاد کشاورزی استان اظهار کرد: پنبه پس از گندم و جو، سومین محصول مهم و راهبردی خراسان شمالی به شمار میرود و در سال ۱۴۰۵ حدود هشت هزار و ۳۱۰ هکتار از اراضی استان به کشت این محصول اختصاص یافته است.
وی افزود: شهرستانهای مانه، اسفراین، جاجرم و سملقان از مناطق مهم تولید پنبه در استان هستند؛ با این حال، خشکسالی، کاهش منابع آب، افزایش هزینههای تولید، شوری بخشی از اراضی و مشکلات تأمین نهادهها، تولید این محصول را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان شمالی با بیان اینکه افزایش بهرهوری آب و کاهش نیاز آبی پنبه از محورهای اصلی تحقیقات مرکز است، گفت: بررسیهای انجامشده در شرایط شهرستان مانه نشان داد با کاهش طول دوره رشد رقم پنبه از ۱۸۰ روز به ۱۶۰، ۱۴۰ و ۱۲۰ روز، نیاز خالص آبیاری بهترتیب حدود هفت، ۱۲ و ۲۵ درصد کاهش مییابد.
وی ادامه داد: این نتایج نشان میدهد انتخاب رقم متناسب با شرایط اقلیمی و منابع آبی منطقه، در کنار مدیریت صحیح آبیاری، میتواند یکی از راهکارهای مؤثر برای کاهش مصرف آب و حفظ تولید پنبه در شرایط کمآبی باشد.
علوی اصلاح روشهای آبیاری، توسعه آبیاری قطرهای و استفاده از کشت نشایی را از دیگر محورهای مورد بررسی عنوان کرد و افزود: هدف تحقیقات در حوزه پنبه صرفاً افزایش عملکرد در واحد سطح نیست، بلکه تولید بیشتر با مصرف آب کمتر و افزایش بهرهوری آب بهعنوان رویکرد اصلی دنبال میشود.
ارزیابی ارقام پنبه برای کشت در اراضی شور
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان شمالی همچنین از اجرای طرح پژوهشی برای شناسایی ارقام متحمل به شوری خبر داد و گفت: در این طرح که در کشت و صنعت آستان قدس رضوی اسفراین در حال اجراست، هشت رقم پنبه شامل حکمت، پرتو، تابان، شایان، گلستان، ارمغان، ساجدی و سروش در شرایط آب و خاک شور ارزیابی میشوند.
وی افزود: هدف از اجرای این طرح، شناسایی ارقام سازگارتر با اراضی شور و فراهمکردن مبنای علمی برای انتخاب رقم مناسب در شرایط مختلف اقلیمی و خاکی استان است؛ موضوعی که میتواند به استفاده مؤثرتر از اراضی دارای محدودیت شوری و پایداری تولید کمک کند.
بررسی نقش تغذیه در افزایش عملکرد و کیفیت پنبه
علوی از اجرای طرح پژوهشی دیگری برای بررسی اثر مصرف سولفات منیزیم در مزارع پنبه خبر داد و گفت: در این طرح، اثر مصرف سولفات منیزیم معمولی و نوع نانوی آن در زمانها و غلظتهای مختلف محلولپاشی بر میزان و کیفیت محصول پنبه بررسی میشود.
به گفته وی، این پژوهش در مزرعهای در روستای کلانتر اجرا میشود و انتظار میرود نتایج آن به تدوین توصیههای دقیقتر برای مدیریت تغذیه پنبه و افزایش کارایی مصرف نهادهها کمک کند.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان شمالی با تأکید بر اینکه تحقیقات پنبه در خراسان شمالی به سمت کشاورزی دقیق و توصیههای منطقهمحور در حال حرکت است، اظهار کرد: در این رویکرد، انتخاب رقم بر اساس اقلیم و میزان شوری، مدیریت آبیاری بر مبنای نیاز واقعی گیاه و بهبود مدیریت تغذیه مورد توجه قرار میگیرد.
وی خاطرنشان کرد: هدف نهایی این فعالیتهای پژوهشی، افزایش پایداری تولید پنبه، کاهش مصرف آب و نهادهها، کاهش هزینههای تولید، افزایش بهرهوری و بهبود درآمد پنبهکاران استان است.
علوی در پایان بر ضرورت توسعه تحقیقات مزرعهای و انتقال یافتهها به بهرهبرداران تأکید کرد و گفت: یافتههای پژوهشی زمانی ارزش واقعی خود را نشان میدهند که پس از اعتبارسنجی در شرایط واقعی مزارع، به توصیههای عملی و قابل اجرا برای کشاورزان تبدیل شوند.