به گزارش پایگاه اطلاع رسانی وزارت جهاد کشاورزی به نقل از روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی ‏‏خراسان شمالی،حسین فردی اظهار کرد: مساحت سرزمینی استان خراسان شمالی بیش از ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار هکتار است که بیش از ۲ میلیون و ۴۱۰ هزار هکتار آن عرصه‌های طبیعی هستند و تحت مدیریت اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان قرار دارند.

 

وی گفت: از عرصه طبیعی ۲ میلیون و ۴۱۰ هزار هکتار عرصه طبیعی تحت مدیریت این اداره کل در حدود یک میلیون و ۹۳۰ هزار هکتار آن نیازمند اجرای عملیات های آبخیزداری و آبخوان‌داری هستند تا مدیریت سیلاب در آن، اجرایی و کاهش فرسایش خاک در آن محقق شود.

 

معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان شمالی بیان کرد: از مساحت یک میلیون و ۹۳۰ هزار هکتار عرصه طبیعی استان که نیازمند اجرای عملیات های آبخیزداری و آبخوان‌داری هستند، تاکنون برای حدود یک میلیون و ۱۴۰ هزار هکتار آن مطالعات انجام شده است و در حدود ۵۰۵ هزار هکتار آن عملیات های آبخیزداری و آبخوان‌داری اجرایی شده‌اند.

 

وی خاطرنشان کرد: عملیات های آبخیزداری و آبخوان‌داری انجام شده در ۵۰۵ هزار هکتار در پهنه ۴۲ حوزه آبخیز استان بوده‌اند که این عملیات های آبخیزداری در دو گروه شامل عملیات های مکانیکی از جمله سازه‌های سنگی و ملاتی و سازه‌های گابیونی همچنین عملیات های بیولوژیکی از جمله کپه کاری، مدیریت هرزآب و ایجاد پوشش سبز در عرصه‌های طبیعی برای مهار سیلاب‌های کوچک باهدف احیا و حفظ مراتع هستند.

 

فردی گفت: عملیات های آبخیزداری و آبخوان‌داری در دامنه‌های کپه داغ و آلا داغ در پهنه شهرستان‌های شیروان، فاروج، بجنورد، راز و جر گلان و گرمه انجام شده‌اند.

 

ساخت ۲ هزار و ۱۴۷ سازه مکانیکی آبخیزداری در ۵۰۵ هزار هکتار عرصه طبیعی

 

معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان شمالی یادآور شد: در راستای عملیات های انجام شده ۲ هزار و ۱۴۷ سازه مکانیکی آبخیزداری و ۳۴ بند خاکی احداث شده‌اند که ظرفیت کنترل بیش از ۴ میلیون مترمکعب آب در هر بارش را دارا هستند.

 

وی همچنین افزود: در راستای عملیات انجام شده، ۶ سیستم پخش سیلاب نیز ایجاد شدند که توان نفوذ بیش از ۹ میلیون مترمکعب آب در خاک در هر بارش را به همراه دارد.

 

فردی در ادامه بیان کرد: در همین راستا، در بالادست ۲۰۷ رشته قنات در استان عملیات های آبخیزداری انجام شده‌اند تا در هر بارش، باران در این سفره‌های زیرزمینی تزریق شوند که این امر میسر شده است و کیفیت آب این قنات‌ها نیز بهبودیافته‌اند.

 

عملیات اجرایی مدیریت سیلاب در ۱۰۰ هزار هکتار از حوزه آبخیز گرگان رود

 

 افزون بر این، معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان شمالی به حوزه آبخیز گرگان رود نیز اشاره و اظهار کرد: این حوزه آبخیز از استان سمنان شروع می‌شود و تا ضلع شمال غربی استان خراسان شمالی همچنین تا به استان گلستان امتداد دارد.

 

وی گفت: این اداره کل با بهره‌گیری از تخصیص منابع ویژه وزارت جهاد کشاورزی توانست در مساحت ۱۰۰ هزار هکتار از پهنه حوزه آبخیز گرگان رود واقع در جغرافیای خراسان شمالی سازه‌های مکانیکی آبخیزداری و عملیات بیولوژیکی را اجرایی کند که البته هنوز اجرای این اقدامات در این حوزه ادامه دارد.

 

فردی خاطرنشان کرد: در این حوزه آبخیز همچنین سد گلمندره باهدف کنترل جریان‌های سیلابی نیز احداث شده است.

 

وی افزود: لایروبی بستر رودخانه‌های این حوزه نیز در حال انجام هستند.

 

معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان شمالی تصریح کرد: متأثر از این ۳ اقدام اشاره شده در حوزه آبخیز گرگان رود که باهدف مدیریت سیلاب انجام شده‌اند و در حال انجام هستند، امیدوار هستیم در بارش‌های نیمه دوم امسال نتایج ثمربخشی را شاهد باشیم که این‌گونه خواهد بود.

 

وی همچنین به حوزه آبخیز شهر بجنورد نیز اشاره و بیان کرد: این حوزه ۱۳۰ هزار هکتار مساحت دارد که در بالادست این حوزه تا ۷۰ درصد از عملیات آبخیزداری مکانیکی مطالعه شده، انجام شده‌اند که البته اجرای عملیات ادامه دارد.

 

 توقف شخم شیار در حوزه آبخیز سد شیرین دره به مدت ۶ سال

 

فردی درباره حوزه آبخیز سد شیرین دره نیز عنوان کرد: مطالعه انجام شده بیانگر آن بوده است که ۴۳ درصد از رسوبی که در این حوزه وجود دارد متأثر از شخم شیارهای کشاورزی است.

 

وی گفت: این اداره کل در تعامل با سازمان جهاد کشاورزی استان رویکرد اجرای برنامه‌های آموزشی و الگویی باهدف اصلاح فرهنگ عمومی نسبت به انجام کشت و کارها و حفظ مراتع را در دستور کار قرارداد.

 

معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان شمالی گفت: در این راستا، اجرای بخشی از عملیات های آبخیزداری مکانیکی آغاز شده همچنین اجرای برنامه توزیع بذر یونجه باهدف کاهش شخم شیارهای یک‌ساله و تولید علوفه نیز شروع شده است.

 

وی افزود: مقرر شد که به مدت حداقل ۶ سال انجام شخم شیار در این حوزه آبخیز متوقف شود که در دستور کار قرار گرفته است.

 

فردی در ادامه تصریح کرد: متأثر از اقدامات آبخیزداری و آبخوان‌داری انجام شده در این مساحت ۵۰۵ هزار هکتار از عرصه‌های طبیعی استان، با هر بارش به طور متوسط ۵۵۰ مترمکعب روان آب و سیلاب در هر هکتار نفوذ خواهد کرد که شامل ۲۵۰ میلیون مترمکعب تغذیه آب در آبخوان‌ها خواهد بود.

 

درعین‌حال، وی با بیان اینکه عملیات های آبخیزداری مستمر، ادامه‌دار و طولانی‌مدت هستند، تأکید کرد: آنچه که اجرایی شده‌اند و انجام خواهند شد موجب مدیریت سیلاب‌ها می‌شوند و قطعاً در پدیده ال‌نینو که هشدار داده شده است نیز مؤثر عمل خواهند کرد.

 

ادامه عملیات های آبخیزداری در ۴۰۵ هزار هکتار از عرصه طبیعی استان

 

معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان شمالی در بخش دیگری از سخن خود به ۴۰ حوزه آبخیز دیگر استان به مساحت ۴۰۵ هزار هکتار نیز اشاره و اظهار کرد: در این ۴۰ حوزه عملیات های آبخیزداری در حال اجرا هستند که مبتنی بر نرخ‌های کنونی برای هر هکتار از این عرصه باید ۸ میلیون تومان اعتبار بابت پیشبرد عملیات های آبخیزداری هزینه شود.

 

وی گفت: در حال حاضر پیشرفت فیزیکی عملیات آبخیزداری در این ۴۰ حوزه در حدود ۴۱ درصد است.

 

فردی بیان کرد: در سال مالی ۱۴۰۳ و سال مالی ۱۴۰۴ برای پیشبرد اجرای عملیات های آبخیزداری علاوه بر اعتبارات ملی، اعتبارات محرومیت‌زدایی نیز اختصاص یافت.

 

وی بیان کرد: در سال مالی ۱۴۰۳ مبلغ ۴۳ میلیارد تومان و در سال مالی ۱۴۰۴ نیز مبلغ ۷۰ میلیارد تومان اعتبار محرومیت‌زدایی برای صرف در اجرای عملیات های آبخیزداری استان اختصاص یافتند و جذب شدند.

 

معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان شمالی افزود: پیش‌بینی می‌شود که در سال مالی ۱۴۰۵ مجموع اعتبار ملی و محرومیت‌زدایی برای اجرای عملیات های آبخیزداری در استان ۱۵۰ میلیارد تومان باشد که ابلاغ شود.

 

فردی تصریح کرد: هرچند که با تخصیص اعتبارات محرومیت‌زدایی تا حدودی آهنگ اجرای عملیات های آبخیزداری در استان بیشتر شده، بااین‌وجود هنوز با مطالبه حفظ پایداری منابع آبی در استان فاصله بسیار است.