به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت جهاد کشاورزی به نقل از روابط عمومی سازمان منابع طبیعی و آۤبخیزداری کشور، ابوالقاسم حسین‌پور در حاشیه گردهمایی انجمن صنفی مرتعداران کشور در گفت‌وگو با روابط عمومی سازمان، مراتع را یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های طبیعی و اجتماعی کشور دانست و اظهار کرد: جامعه بهره‌بردار، به دلیل ارتباط مستقیم و مستمر با عرصه، یکی از مهم‌ترین شرکای سازمان منابع طبیعی در حفاظت، احیا و بهره‌برداری پایدار از مراتع است.

وی با اشاره به گستردگی مراتع کشور افزود: حدود ۸۳ میلیون هکتار از عرصه‌های کشور را مراتع تشکیل می‌دهند و نزدیک به یک میلیون خانوار بهره‌بردار در قالب ۴۵ هزار سامانه عرفی از این عرصه‌ها استفاده می‌کنند. این گستردگی نشان می‌دهد که مدیریت پایدار مراتع بدون حضور و مشارکت جامعه بهره‌بردار امکان‌پذیر نیست.

مدیرکل امور مراتع سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، انجمن‌های صنفی مرتعداران را یکی از ظرفیت‌های مهم اجتماعی در حوزه منابع طبیعی عنوان کرد و گفت: این تشکل‌ها می‌توانند علاوه بر پیگیری مطالبات مرتعداران، در ساماندهی بهره‌برداران، انتقال دیدگاه‌های آنان، کاهش تعارضات و تقویت فرهنگ حفاظت از مراتع نقش مؤثرتری ایفا کنند.

وی ادامه داد: انتظار سازمان این است که انجمن صنفی در سراسر کشور توسعه پیدا کند و با ایجاد ظرفیت‌های جدید، حضور فعال‌تری در فرآیندهای مرتبط با مدیریت مراتع داشته باشد.

حسین‌پور، دانش بومی مرتعداران را یکی از سرمایه‌های ارزشمند این حوزه دانست و افزود: تجربه‌ای که طی نسل‌ها در جامعه بهره‌بردار شکل گرفته، ظرفیت مهمی برای تصمیم‌سازی و اجرای برنامه‌های منابع طبیعی است و باید بیشتر مورد استفاده قرار گیرد.

نگاه جدید به مرتع؛ از چراگاه تا ظرفیت اقتصادی

مدیرکل امور مراتع سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به ضرورت توسعه طرح‌های مرتعداری چندمنظوره بیان کرد: مرتع را نباید صرفاً عرصه‌ای برای تولید علوفه و چرای دام دید. هر مرتع متناسب با ظرفیت خود می‌تواند در زمینه‌هایی مانند گیاهان دارویی، زنبورداری، گردشگری و دیگر فعالیت‌های سازگار با طبیعت مورد استفاده قرار گیرد.

وی افزود: فعال شدن این ظرفیت‌ها، علاوه بر ایجاد درآمد برای بهره‌بردار، منابع مالی لازم برای حفاظت و احیای مرتع را نیز تقویت می‌کند. بنابراین اقتصاد مرتع و حفاظت از آن دو موضوع جدا از یکدیگر نیستند و می‌توانند در کنار هم پیش بروند.

به گفته حسین‌پور، تبدیل پروانه‌های چرا به طرح‌های مرتعداری، زمینه را برای اجرای عملیات اصلاحی و احیایی، مدیریت اصولی بهره‌برداری و استفاده از ظرفیت‌های اقتصادی مرتع فراهم می‌کند.

وی در عین حال بر ضرورت اطلاع‌رسانی بیشتر درباره مزایای طرح‌های مرتعداری تأکید کرد و گفت: سازمان و تشکل‌های صنفی باید با آموزش و آگاهی‌رسانی، بهره‌برداران را نسبت به مزایای این طرح‌ها و نقش آن‌ها در پایداری تولید و حفظ مرتع آگاه‌تر کنند.

مشارکت مرتعداران در کاهش حریق

مدیرکل امور مراتع سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، مشارکت بهره‌برداران را در پیشگیری و کنترل حریق نیز مؤثر دانست و خاطرنشان کرد: کاهش حریق در عرصه‌های مرتعی طی سال جاری، حاصل مجموعه‌ای از اقدامات فنی و حفاظتی، آموزش بهره‌برداران و همکاری خود مرتعداران بوده است.

وی افزود: بهره‌بردار به دلیل حضور مستقیم در عرصه می‌تواند در نخستین دقایق وقوع حریق واکنش نشان دهد و همین حضور به‌موقع، در بسیاری از موارد از گسترش آتش و افزایش خسارت جلوگیری می‌کند.

بهره‌برداران در فرآیند تصمیم‌سازی حضور دارند

حسین‌پور در ادامه از تقویت حضور نمایندگان تشکل‌های صنفی در فرآیندهای تخصصی حوزه مراتع خبر داد و اظهار کرد: نمایندگان صنف در نشست‌های تخصصی، تدوین دستورالعمل‌ها و شیوه‌نامه‌ها و کمیته‌های فنی مرتبط با طرح‌های مرتعداری حضور دارند و این مشارکت باید بیش از گذشته تقویت شود.

وی خاطرنشان کرد: مدیریت پایدار مراتع زمانی محقق می‌شود که قانون، ظرفیت حاکمیتی و دانش و تجربه جامعه بهره‌بردار در کنار یکدیگر قرار گیرد. مرتع سرمایه‌ای عمومی است و حفاظت از آن در کنار بهره‌برداری پایدار، مسئولیتی مشترک میان سازمان منابع طبیعی، تشکل‌های صنفی و جامعه بهره‌بردار است.