طرح سایبان و گلخانه؛ راهبرد افزایش تولید با حفظ منابع پایه
توسعه گلخانه، سایبان و انتقال کشت از فضای باز به محیط های کنترل شده از سیاست ها وزارت جهاد کشاورزی است که در قالب برنامه توسعه هفتم نیز گنجانده شده است. شاکله برنامه هفتم توسعه در کشاورزی با تکیه بر حفاظت از منابع پایه تولید و افزایش عملکرد در واحد سطح پیریزی شده است، در سفر رسانهای به منطقه آبیک از طرح سایبان بازدید شد این طرح با مزایای منحصر به فرد در کاهش مصرف آب و تخریب خاک میتواند به الگویی در کشت محصولات کشاورزی تبدیل شود.
گزارشی که در ادامه میخوانید نظر کارشناسان طرح سایبان در معرفی این طرح تحولآفرین است.
صادرات محصولات گلخانه ای مقرون به صرفه نیست
مهدی طاهری رئیس موسسه تحقیقات علوم باغبانی کشور در گفتگو با خبرنگار ما با تاکید بر اینکه در گلخانه ها باید از سیاست صادرات ارزی خارج شویم؛ گفت: در انتقال تولید از فضای باز به محیط های کنترل شده با توجه به محدودیت های آبی در کشور باید تولید را در جهت رفع نیاز کشور انجام دهیم.
طاهری ضمن تاکید بر تنوع تولید محصولات گلخانه ای، گفت: در حال حاضر تنها چند محصول مانند خیار و فلفل دلمه ای در محیط های گلخانه ای کشت میشود و سطح زیر کشت آنان در حال افزایش است؛ در حالی که تولید محصولات ارزبر مانند گیاهان ادویه ای منطقی تر از تولید محصولات خاصی مانند محصولات گفته شده برای صادرات است.
وی در پایان گفت: باید با توجه به محدودیت منابع، تولید محصولات استراتژیک را انجام دهیم؛ باغات کشور باید در حدود 700تا 800هزار هکتار کاهش یابد؛ در حال حاضر با وجود کمبود آب، تولید در واحد سطح باغات در حال کاهش است.
صیانت از آب و افزایش بهره وری زمین های کشاورزی سیاست وزارت جهاد کشاورزی
رضا آزادی رئیس پژوهشکده گلخانه و محیط های کنترل شده در گفتگو با خبرنگار ما به بررسی وضعیت توسعه گلخانه ها و مزایای آن پرداخت و گفت: سیاست وزارت جهاد کشاورزی حفظ و صیانت از آب و افزایش بهره وری در سطح زمین های کشاورزی است که آیتم جدید با موضوع انرژی به آن اضافه شده است.
وی با تاکید بر ارزیابی در بخش محیط های کنترل شده، افزود: در این زمینه پژوهشکده گلخانه و محیط های کنترل شده به همراه دفتر امور گلخانه، گیاهان زینتی و قارچ خوراکی و همچنین دفتر توسعه گلخانه ها به تدوین "سند ملی گلخانه ها" ذیل سند امنیت غذایی پرداخته است.
آزادی با بیان اینکه باید در حوزه عملکردی تولید محصولات کشاورزی تغییراتی را اعمال کنیم، افزود: در این سند که به دنبال انتقال کشت از فضای باز به محیط کنترل شده است افزایش بهره وری، کاهش مصرف آب، مدیریت مصرف انرژی دیده شده است.
وی با اشاره به هزینه کمتر سایبان ها در مقایسه با گلخانه ها، تصریح کرد: در حال حاضر در این طرح انتقال فضای کنترل شده ؟ بر اساس اقلیم هستیم.
رئیس پژوهشکده گلخانه و محیط های کنترل با تاکید بر توسعه هوشمند با توجه به وضعیت آبخیر و آبخوان، گفت: باید با کمترین میزان استفاده از منابع انرژی، حفظ و صیانت از آب و افزایش بهره وری از سطح زمین را داشته باشیم.
آزادی در پایان گفت: بر این اساس تور آموزشی ترویجی انتقال کشت محصولات باغی از فضای باز به محیط های حفاظت شده(سایبان) در شهرستان آبیک قزوین با حضور 6 استان مستعد برگزار شده است.
اجرای ارزانتر و سریعتر طرح سایبان از گلخانه
الهام فتاحی فر مدیرکل دفتر امورگلخانه ها ، گیاهان زینتی و قارچ خوراکی نیز در گفتگو با خبرنگار ما درباره وضعیت اجرای سایبان در کشورمان، گفت: سایبان (گلخانه تابع اقلیم)، محیط کنترل شده ای است که براساس مطالعه و مکان یابی مناسب و منطبق با شرایط اقلیمی هر منطقه برای تولید محصول موردنظر احداث می شود.
وی ادامه داد: در این سایبان ها از هیچگونه تجهیزات سرمایشی و گرمایشی برای تامین شرایط دمایی تولید محصول، استفاده نمی شود و براساس محاسبات فنی لازم و با استفاده از سازه فنی سبک، پوشش گلخانه ای مناسب و مقاوم و در بازه زمانی
اقلیم مناسب منطقه، تولید محصول انجام می شود لذا هزینه و زمان اجرای طرح در مقایسه با سایر گلخانه ها، بسیار ارزان تر و سریع تر است.
فتاحیفر ادامه داد: اولین پایلوت طرح سایبان برای تولید گوجه فرنگی با هماهنگی معاونت امور باغبانی و سازمان جهادکشاورزی استان فارس در سال گذشته در منطقه بیدزر در سطح 5 هکتار اجرایی و به بهره برداری رسید که از مزایای طرح مذکور می توان به افزایش عملکرد در واحد سطح )از 70 تن در فضای باز به حدود 200 تن در سایبان)، افزایش بهره وری مصرف آب و افزایش درآمد قابل توجه برای کشاورزان منطقه در مقایسه با کشت زراعی گوجه فرنگی را اشاره کرد.
وی در پایان گفت: در حال حاضر اجرای کامل این طرح، مستلزم تامین اعتبارات موردنیاز برای پرداخت تسهیلات بانکی مناسب به متقاضیان می باشد که امیدواریم با همکاری معاونت برنامه ریزی و اقتصادی وزارت جهادکشاورزی در سالجاری و طی برنامه هفتم توسعه، اعتبارات کافی و به موقع برای حمایت از اجرای این طرح در اختیار معاونت امور باغبانی قرار گیرد تا به استانهای هدف ابلاغ شود.
دهقانی هم از گلخانه داران استان البرز درباره استفاده از فضای سایبان و جایگزینی آن با گلخانه در شهرستان آبیک، گفت: 2.3 هکتار فضای دارای سایبان و پروش محصولات گلخانه ای همچون خیار را انجام داده ام که هزینه آن نسبت به گلخانه مرقون به صرفه تر بوده است؛ کشت کرفس را در زمستان در این فضا انجام دادیم پس از آن خیار کشت کردیم که پیش بینی میکنیم به میزان 170تن در هکتار برسیم.
وی با توجه به اینکه گلخانه ای دیگری نیز در استان البرز دارد، استفاده از سایبان ها را مقرون به صرفه تر نسبت به ایجاد گلخانه با میزان مصرف آب کمتر میداند.
گفتنی است؛ پژوهشکده گلخانه و محیط های کنترل شده موسسه تحقیقات علوم باغبانی و سازمان جهادکشاورزی استان قزوین اولین دوره آموزشی-ترویجی استفاده از سایبان برای تولید محصولات گوجه فرنگی و خیار در 25 شهریورماه سال جاری در شهرستان آبیک استان قزوین که با مشارکت 35 نفر از بهره برداران و کارشناسان استانهای تهران ، البرز، قم، همدان برگزار کرد.
نظر دهید