:..
گياه شناسي خيار
خیار
 
نام علمي : خيار با نام علمي Cucumis sativus   از خانواده كدوئيان مي باشد.
 
1.  تاريخچه محصول :به احتمال قوي خيار بومي آسيا و افريقاست و هزاران سال كاشت مي گرديده است شواهد موجود نشان مي دهد كه كاشت خيار در قسمت غربي آسيا در سه هزار سال پيش انجام ميگرفته است. دكاندول عقيده دارد كه خيار بومي آسياست و شايد هندوستان مركز اولي آن باشد ولي بطور كلي عقيده بر اين است كه مركز آن جنوب آسيا باشد. در هندوستان حداقل سه هزار سال كاشت مي گرديده و روميها و يونانيان قديم نيز از آن استفاده مي نموده اند.
بنابر نظر دكاندول مركز اولي خيار هندوستان است، دليل اين موضوع كشف گياهي خيار مانند به اســم  Royle  Cucmis hard wickii در دامــنه­هاي كــوههاي هــيمالياست. از چــند نــظر گــونه C.hard wickii شبيه خيار است با اين تفاوت كه پوست ميوه صاف است و گوشت آن بــسيار تلخ. بنابر اظهار دكاندول و نظريه گياه شناس مشهور انگليسي سرژوزف هوكر كه نمونه هاي اين خيار وحشي را در دامنة هيماليا جمع نمود مي توان گفت كه در حقيقت اين گونة وحشي در حوزه تغييرات ارثي و آميزشي خيار اهلي بوده و جزئي از آن است و تا بحال شواهدي كه عكس اين ادعا را ثابت كند به دست نيامده است.
 
دكاندول معتقد است كه خيار حداقل بمدت سه هزار سال در هندوستان كشت مي شده است از هندوستان خيار به چين برده شد و شايد هم زودتر از رفتن به چين  خيار وارد روم و يونان قديم گرديده است .بنابر اظهارات شارپ در زبان پهلوي كلمه خيار وجود دارد. در كتيبه هاي ميخي ذكري ازخيار نيست­ولي بطور مسلم خيار در ايران حداقل 1000 سال پيش از ميلاد وجود داشته است.
 
2. بررسي وضعيت توليد درجهان : طبق آمار فائو سطح زير كشت جهاني  اين محصول در سال 2005، 2488600 هكتار با عملكرد متوسط 7/16 تن درهكتار و توليد 41743840 تن مي باشد كه بالاترين توليد متعلق به كشور چين با 26559600 تن ( 5/63% ) بوده كه از سطحي معادل 1553100 هكتار بدست مي آيد متوسط­عملكرد اين كشور 1/17 تن ميباشد. ايران باتوليد 1400000 تن حدود 3/3% از توليد را در اختيار داشته كه از سطحي معادل 80000 هكتار بدست مي آيد .
3.اقليم : خيار در مقابل سرما حساس و طالب گرما ست. چنانچه دماي شب پائين­تر ازc0 5 باشد ميوه ها بحد كافي تشكيل نمي شوند و يا اينكه اختلالات فيزيولوژيكي در آنها ظاهر مي گردد.
دماي بالا براي جوانه زني، مرحله رويشي و مراحله زايشي لازم است حداقل دما براي جوانه زدن بذر خيار c0 12 و براي رشد و نمو بالاي c0 10 است گلها ابتدا در دماي  c0 15 به بالا و گرده ها در دماي c0 17 به بالا باز مي شوند عمل لقاح در دماي 26 تا 29 درجه سانتي گراد انجام مي گيرد.
 
4-بررسي وضعيت توليد درايران : سطح زير كشت: طبق آخرين آمارنامه منتشره در سال 83، سطح زير كشت خيار در ايران 78197 هكتار و بيشترين سطح زير كشت متعلق به منطقه جيرفت و كهنوج بوده كه در سطحي حدود 15000 هكتار كاشته مي شود كه حدود 20% از سطح كل كشور را شامل مي شود. ايران حدود 2/3 از سطح زير كشت جهان را بخود اختصاص داده است.
 
- عملكرد:   متوسط عملكرد خيار در ايران 22 تني و بيشترين عملكرد مربوط به استان كهكيلويه و  بوير احمد بميران 5/35 تن مي باشد.
 
- توليد : كل توليد خيار در كشور 1715024 تن و استانهاي مهم توليدكننده منطقه جيرفت و كهنوج، لرستان ، خوزستان وايلام مي باشند منطقه جيرفت و كهنوج 26% از توليد كشور را در اختيار دارد.
 
5.ارقام زراعي:ارقام كشت شده در ايران عبارتند از: هيبريد سوپرميراكس،757 و سوپردومينوس داما، سوپر هيدارس، ارلي گرين ديوومين گرنيديو، وايت مكتي دومينوس، خيارهاي هيبريد و گلخانه اي (  دومينوتن جي آرسي، جي آراچ، پريموكا 9811، كا 8756 ميني بار، كا 9825 و فرسكو.)
 
6. مكانيزاسيون : كاشت، داشت و برداشت خيار در ايران بصورت سنتي بوده و در برخي مناطق براي زودرس نمودن محصول و افزايش درآمد اقدام به زير كشت نمودن آن در زير پلاستيك نموده و تاريخ كاشت را حدود يك تا يك و نيم ماه جلو مي كشند و محصول زودرس به بازار عرضه مي دارند.

 
7. آفات و بيماريها: آفات و بيماريهاي مهم خيار عبارتند از :
ـ سفيدك دروغي                                                          Pseudoperonospora cubensis
 
ـ لكه زاويه اي                                            Pseudomonas syringae pv. Lachrymans 
ـ بوته ميري                              Phytophthora  drechsleri Pythium aphanidermatum
 :  سفيدك  سطحي                                                           Phytophthora capsic   
 
ـ آفات مهم 
ـ تريپس
ـ كنه تار عنكبوتي
ـ شته
8.  مسائل بازرگاني : طيق آخرين آمار منتشره توسط دفتر آمار و خدمات ماشيني در سال 82، 26467 تن از اين محصول بصورتهاي مختلف از كشور صادر شده كه عمده كشورهاي مقصد، آذربايجان، ارمنستان، افغانستان، سوئد، كويت و هلند ميباشند ارزش ريالي محصولات صادره شده 72533303490 ريال معادل 9158253 دلار بوده است.
9. صنايع فرآوري: صنايع فرآوري آن عمدتاً بصورت خيار شور و تا اندازه اي بصورت خيار ترشي درآمده و قسمت مهمي از صادرات نيز بصورت فرآوري شده مي باشد.
عرضه سرانه : با توجه به توليد حدود 1700000 تن با كسر ميزان 26000 تن صادرات و 10% ضايعات و با در نظر گرفتن جمعيت 66000000 نفري، عرضه سرانه خيار در ايران 8/22 كيلوگرم برآورد مي شود.
 
بيشتر
تعداد بازديد از سايت: 60595235
تعداد بازديد زيرپورتال: 2045112
اين زيرپورتال امروز: 1706
تعداد بازديد اين صفحه: 10851
در امروز: 34725
اين صفحه امروز: 7
 
   
خانه | بازگشت |
مهمان (portalguest)


Powered By Sigma ITID.